آشنایی با بافتهای قدیمی شهری

 

دفتر هر شهر همواره از روز اول شکل گیری در تلاطم رفتارهای خوش و ناخوش مردم همواره در حال کتابت است.

این کتابت گاهی در اوراق کاغذ ، گاهی در دل مردم ، گاهی در دل زمین و ساختمانها و بافت کالبدی و کوچه و گذر و گاهی در... حک شده و میشود.

شهرهمگام با تغييرات ادوار و حاکمیت ها و اوضاع اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي و فناوري هاي جديد، بافتهاي شهري با تغيير شکل و شالوده مواجه میشود، زیرا شهر به عنوان یک موجود همواره در حال تغییر و با ساير پديده هاي مصنوع انسان ساخت در طول زمان دچار تغيير و تحول و رشد و توسعه مي گردد. اين توسعه فرآيندي پويا و مداوم است که در طي آن محدوده هاي فيزيکي شهر و فضاهاي کالبدي آن از نظر کميت، افزايش و از حيث کيفيت در حال تغيير است.

هنر مهمترین ابزار بیان این سیر تحول شهرها بشمار میرود، و جذابیت هنر موجب گرامی داشتن وعزیز شمردن و حفظ و حراست ازاثر میشود.

بنابراین شناخت و آشنایی با بافتهای قدیمی شهر، در جهت حفظ و حراست آثار و باززنده سازی بافتهای کالبدی ، و بازسازی بافتهای فرسوده ، و حتی خلق آثار جدید بجای آنها ، و رونق زندگی و ارتباط های عاطفی مردم ، گامی بزرگ و موثر، برای حال و آیندگان محسوب میشود.

 

 

آیین نامه ساختمانی شهر تهران مصوب انجمن شهر در جلسه 21 / 4 / 1331 دور ششم انجمن

 

همانطور که میدانید بیس و پایه اکثر قوانین ایران ، قوانین و مقررات کشور انگلستان و فرانسه است و در آن سالهای دور با بیسوادی و سادگی مردم ، اعمال ضابطه و قانون ، کار ساده ای نبوده و البته همین الان هم کار ساده ای نیست و کماکان تا بتوانیم قانون گریزی میکنیم.

به مصوبه ای برخورد کردم حیفم آمد به اطلاع همه مهندسان و همکاران عزیزم نرسانم و اون آیین نامه ساختمانی شهر تهران است که بر اساس دستورالعمل های صادره از سال 1309 تا سال 1328 جمع آوری و بتصویب انجمن شهر در 1331/4/21  رسیده و ابلاغ و ملاک عمل ساختمان سازی گردیده است و هم اکنون هم بسیاری از ضوابط آن هنوز نافذ و ملاک عمل تایید نقشه هاست.

متن آیین نامه عینا به شرح زیر میباشد :

آیین نامه ساختمانی شهر تهران مصوب انجمن شهر در جلسه 1331/4/21 دور ششم انجمن بخش اول پروانه ساختمان ماده 1- اقدام به هریک از عملیات ذیل بدون پروانه شهرداری در شهر و حومه تهران ممنوع است : ساختمان بنای جدید یا تغییر بناهای موجود . 1- طرز درخواست پروانه ساختمان: ماده 2- درخواست کنندگان پروانه ساختمانی باید قبل از تهیه نقشه ساختمان درخواست خود را روی برگ چاپی (درخواست تهیه نقشه ) که نمونه آن در آخر این آیین نامه موجود است و همیشه از دفتر فنی برزنهای شهرداری تهران میتوان تحصیل نمود تکمیل نموده و به انضمام دو نسخه ازطرح وضعیت محل به دفتر برزن مربوطه تسلیم نمایند. چنانچه اداره نامبرده پس از بازدید محل و تطبیق آن با نقشه های اساسی توسعه و اصلاح خیابانها و گذرهای عمومی مانعی نبیند برگ چاپی رسمی (پروانه تهیه نقشه) که نمونه آن در آخر این آیین نامه موجود است به درخواست کننده داده خواهد شد. ماده 3- درخواست کننده پس از دریافت پروانه تهیه نقشه میتواند نقشه های لازم را مطابق ماده 4 توسط مهندسین معمار دیپلمه یا مهندسین ساختمان و معماران مجازی که دارای گواهینامه مخصوص از وزارت فرهنگ باشند تهیه نموده به ضمیمه برگ چاپی (درخواست پروانه ساختمان) به دفتر برزن مربوطه تسلیم نمایند. 2- طرز تهیه نقشه ساختمان: ماده 4- نقشه هایی که طبق ماده 3 برای گرفتن پروانه باید تسلیم شهرداری بشود قطعی بوده و به شرح ذیل خواهد بود. الف - طرح وضعیت محل ساختمان و حیاط به مقیاس لااقل یک صدم که محل ساختمان نیز در آن مشخص شده باشد. ب - نقشه کلیه اشکوبهای ساختمانی به مقیاس لااقل یکصدم . ج - لااقل یک برش از ساختمان به مقیاس یکصدم. د - نقشه کلیه نماهای مشرف بگذربه مقیاس یکصدم . در نقشه های نامبرده باید کلیه ابعاد تعیین گردد و درصورتی که شهرداری لازم بداند باید تمام محاسبات فنی راجع به استقامت ساختمان نیز ضمیمه شود. اضافه بر نقشه های نامبرده باید مصالح اساسی که درساختمان و مخصوصاً در نما بکار برده میشود در کنار نقشه ها توضیح داده شود. ماده 5- کلیه نقشه های نامبرده باید در دو نسخه به دفتر برزن مربوطه تسلیم گردد که پس از تصویب یک نسخه در برزن باقی بماند و نسخه دیگر به ضمیمه پروانه ساختمان به درخواست کننده پس داده میشود. تبصره 1- رنگ درب و پنجره هاییکه مشرف به گذر خواهد بود نباید زننده باشد. تبصره 2- جهت پروانه دیوارکشی در داخل شهر نقشه وضعیت زمین و محل و نماهای مشرف بگذر به مقیاس یک دویستم ضروری است ولی برای اراضی که بزرگترین بعد آنها از پنجاه متر تجاوز کند مقیاس نقشه وضعیت محل بجای یک دویستم ممکن است یک پانصدم باشد. ماده 6- برای تغییرات اساسی ساختمانهایی که در برگذر واقع شده اند مالکین باید شرحی مبنی بر کلیه عملیاتی که میخواهند انجام دهند و طرز اجراء و تاریخ شروع آنرا بضمیمه دو نسخه طرح وضعیت محل بدفتر برزن مربوطه تسلیم نموده و پس از کسب موافقت برزن شروع بعمل نمایند. ماده 7- درمورد ساختمانهایی که برای تأسیس کارخانه ها تخصیص داده میشود باید علاوه بر پروانه ساختمانی شهرداری پروانه های ادارات مربوطه دیگر رانیز تهیه نمود. ماده 8- برزن مربوطه مکلف است بدرخواست کتبی مالک یا نماینده او در ظرف بیست روز جواب مقتضی بدهد پس از انقضای مدت نامبرده مالک و یانماینده او میتواند ساختمان خود را طبق مواد آیین نامه شروع نماید بشرط اینکه درهرحال تاریخ شروع ساختمان را ده روز قبل از شروع به عملیات کتباً باطلاع شهرداری برساند. 3- مدت اعتبار پروانه ساختمانی : ماده 9- ارزش پروانه ساختمانی شهرداری یکسال از موقع صدور پروانه تا شروع به ساختمان است و اگر عملیات ساختمانی در مدت یکسال از تاریخ صدور پروانه شروع نشود باید مجدداً پروانه ساختمانی درخواست نماید. ماده 10- لااقل ده روز قبل از شروع به عملیات ساختمانی دارنده پروانه ساختمانی باید شهرداری را کتباً از منظور خود مطلع سازد. تبصره - چنانچه ساختمان باید در برگذر انجام شود مالک باید برزن مربوطه را قبلا" مطلع سازد تا مهندس برزن در موقع تعیین بروکف گذر در محل حضور یافته و دستورهای لازم را صادر نموده و صورتمجلسی که بامضأ مهندس مالک و مهندس برزن رسیده باشد تنظیم گردد. 4- بازرس عملیات ساختمانی : ماده 11- مهندسین برزنهای شهرداری درتمام مدت ساختمان مأمور بررسی در مطابقه ساختمان با نقشه های مصوب خواهند بود و برای این منظور کلیه نقشه های مصوب شهرداری باید همیشه در محل ساختمان موجود باشد تا درموقع مراجعه مهندسین برزن فوراً باختیار آنان گذارده شود . چنانچه در حین ساختمان اختلاف کلی بین ساختمان و نقشه های مصوب پیدا شود که در نتیجه نمای مشرف بگذر تغییر کلی کرده و یااینکه از لحاظ بهداشت با مقررات این آیین نامه وفق ندهد مهندسین برزن باید فوراً گزارش آن را به برزن مربوطه به شهرداری تسلیم نمایند تااینکه دستورهای لازم از طرف اداره نامبرده بمنظور تکمیل ساختمان صادر گردد. تبصره - تغییرات جزیی که درحین عمل درساختمان وارد م یشود بشرط آنکه با آنچه در ماده بالا ذکر گردیده مغایرت نداشته باشد اشکالی نخواهد داشت . 5- پروانه استفاده از ساختمان: ماده 12- پس از اتمام ساختمان مطابقت بنا با نقشه های مصوب و استحکام آن باید توسط همان مهندسی که نقشه ها را برای مالک تهیه و یامهندس و یامعمار دیگری که از طرف مالک ساختمان بنا را نظارت کرده و صلاحیت او مورد تصدیق شهرداری باشد با قید تاریخ اتمام در پشت پروانه ساختمان و درجایی که برای این منظور تعیین گردیده است گواهی شود. ماده 13- صاحبان ساختمانها مکلفند بعد از اتمام ساختمان پروانه گواهی شده نامبرده در بالا را بقسمت فنی برزن مربوطه ارایه داده و تقاضای بازدید ساختمان را بنمایند و قسمت فنی نامبرده پس از رسیدگی درصورتی که ساختمانها بانقشه ها و مفاد این آیین نامه تطبیق نماید از طرف شهرداری پشت پروانه ساختمان و درمحلی که برای این منظور تعیین گردیده است حق استفاده از ساختمان مزبور را در ظرف پانزده روز ازتاریخ تقاضا گواهی خواهد نمود. همین عمل ممکن است برحسب تقاضای صاحب ساختمان برای قسمتی از ساختمان که باتمام رسیده باشد انجام گیرد. تبصره 1- برای ساختمان در گذرهایی که فعلا" وضعیت آنها در نقشه اصلاحی شهر معلوم نیست پروانه غیر قطعی صادر خواهد شد. تبصره 2- هرگذری که وضعیت قطعی آن در نقشه اصلاحی شهر معلوم گردد بیدرنگ باطلاع عموم خواهد رسید. ماده 14- پروانه های صادره از طرف شهرداری همانطوریکه در برگ پروانه قید شده است بهیچوجه مدرک مالکیت نخواهد بود. ماده 15- هرکس بدون پروانه شهرداری ساختمان نماید بعنوان متخلف تعقیب و شهرداری حق خواهد داشت در صورتیکه ساختمان طبق مفاد آیین نامه نباشد ساختمان او را متوقف ساخته یا خراب نماید مگر درموردیکه مشمول ماده هشت باشد. بخش دوم مشخصات فنی ساختمانها ماده 16- هرساختمان جدید در کلیه قسمتها باید بطریقی بنا شود که درهیچ مورد موجب خطر برای کارگران و همسایگان و یا اشخاصی که از گذرهای مجاور عبور می نمایند نباشد. ماده 17- هرگاه دراثنای ساختمان یا بعد از اتمام آن درمدتی که به گواهی کارشناسان فنی باید عادتاً بنا سالم و بی عیب بماند و مخاطرات یا معایبی که تولید خطر نماید حادث گردد که از لحاظ فنی ناشی از سوء اجرای ساختمان شناخته شود مهندسینی که استحکام بنا را گواهی نموده و همچنین مقاطعه کاریکه تحت نظارت مهندسین نامبرده ساختمان را اجرا نموده هریک بسهم خود مسئول آن عیب یا خطر خواهند بود. ماده 18- نصب حصار موقت در گذرهای همگانی در کارگاههای ساختمانی تا خاتمه نمای ساختمانی اجباری است حصار مزبور حداکثر نباید بیش از دومتر پهنای گذر را بگیرد مگر با اجازه شهرداری . ماده 19- ریختن خاک و مصالح ساختمانی در خارج از حصار موقت نامبرده در پیاده رو یا درگذر باید بااجازه برزن مربوطه باشد. ماده 20- ضخامت دیوارهای خارجی ساختمانی مسکونی باستثنای دیوار ایوانهای وابسته نباید از 30 سانتیمتر کمتر باشد. ماده 21- درساختمانهایی که نقشه آنها برای کسب پروانه بشهرداری ارسال میشود باید محل مناسبی که دارای فضای کافی بوده و بتوان در موقع ضرورت آنرا تبدیل به پناهگاه در مقابل خطرات هوایی نمود پیش بینی شود. ماده 22- لوله کشی های آب مشروب و گندآب ساختمانها باید طوری پیش بینی شود که بعداً بتوان آنها را به شبکه لوله کشی آب مشروب و گندآب شهر به آسانی وصل نمود. بخش سوم-ارتفاع ساختمانها نسبت به گذرهای مجاور، پخها و پیش آمدگی در محل گذرها 1- ارتفاع ساختمانها نسبت به گذرهای مجاور ماده 23- حداکثر ارتفاع ساختمانهای در برگذرهای عمومی نسبت بعرض گذرها بطریق ذیل خواهد بود. الف - برای کوچه های بعرض کمتر از 8 متر حداکثر ارتفاع ساختمان 10 متر . ب - برای گذرهای بعرض 8 الی 15 متر حداکثر ارتفاع ساختمان مساوی عرض گذر باضافه یک چهارم آن خواهد بود. ج - برای گذرهای عریض تر از 15 متر ارتفاع ساختمان آزاد و در گذرهای منطقه بازرگانی لااقل دو اشکوبه از کف پیاده رو خواهد بود ولی هر ساختمانی که از ساختمانهای مجاور بلندتر باشد باید علاوه بر نمای اصلی ساختمان طرفین آن نیز نماسازی گردد. تبصره 1- ارتفاع ساختمان از کف پیاده رو گذر تا بالای کتیبه و عرض گذر در روی یک خط عمود بر محور گذر بین دوبر حساب خواهد شد. تبصره 2- در گذرهای شیب دار ارتفاع بنا در وسط جبهه مشرف به گذر ساختمان اندازه گرفته خواهد شد ولی درهیچ مورد حتی در بالاترین نقطه بنا ارتفاع نباید بیش از دو متر از حدی که تعیین گردیده است تجاوز نماید. ماده 24- درصورتیکه مالکین بخواهند در گذرهایی که عرض آنها کمتر از پانزده متر است ساختمانهایی بلندتر از آنچه در ماده 23 ذکر گردیده بنا نماید باید بهمان اندازه که ارتفاع ساختمان از حد نامبرده زیادتر است از برگذر عقب تر ساختمان نماید. ماده 25- هربنایی که در زاویه دو گذر که هم عرض نیستند قرار گیرد ممکن است در جبهه گذر کم عرض نیز ارتفاع ساختمان را باندازه ارتفاع گذر عریض تر گرفت مشروط براینکه در هیچ حال طول جبهه بنا درگذر کم عرض بیش از ارتفاع ساختمان نباشد و ارتفاع بقیه ساختمان در گذر کم عرض طبق ماده 23 خواهد بود. ماده 26- درچهارراهها و در میدانهایی که چندین گذر یکدیگر را تلاقی مینمایند ارتفاع ساختمانها نسبت به عریضترین گذرها تعیین خواهد شد. 2- پخ در محل تقاطع دو گذر: ماده 27- درساختمانهای واقع در زاویه دو گذر که یکی از آنها از 6 متر عریضتر باشد باید پخی که دو ضلع مجاور درآن مساوی بوده و عرض آن معادل 1/10 مجموع عرض دو گذر است منظور گردد اگر پخ نامبرده منحنی است باید در داخل پخ مستقیم محاط باشد. تبصره - انتخاب پخ مستقیم و منحنی باختیار شهرداری است و در نقاطی که سابقاً بدون مراعات پخ ساختمانهای اساسی ایجاد شده است شهرداری حق خواهد داشت که از نظر قرینه سازی در زوایای مقابل نیز پخ قایل نگردد و بهمین طریق نسبت به پخ هاییکه طبق دستور بالا انجام نشده است شهرداری حق خواهد داشت که در زوایای مقابل پخی بهمان شکل و اندازه منظور دارد. 3- پیش آمدگی های مختلف در گذر : ماده 28- پیش آمدگی در گذر از بری که شهرداری برای گذر معین نموده حساب خواهد شد ولو اینکه بعضی از ساختمانها از این برتجاوز گرده باشد. ماده 29- ارتفاع زیر پیش آمدگی ایوانها نسبت به کف پیاده رو نباید از 5/3 متر کمتر باشد. ماده 30- حداکثر پیش آمدگی های جزیی فقط تا اندازه هایی که در زیر ذکر میشود مجاز خواهد بود. الف - سنگ زیر بنا در کلیه گذرها 5 سانتیمتر. ب - ستونهای باشکال مختلف و مجردی در کلیه گذرها 10 سانتیمتر. ماده 31- ایوان باز فقط در گذرهایی که عرض آن از 8 متر بیشتر است بطریق زیر اجازه داده میشود. در گذرهای بعرض هشت الی ده متر حداکثر پیش آمدگی 80سانتیمتر . در گذرهای بعرض 10 - 15 متر یکمتر . درگذرهای بعرض 15-30 متر 20/1 متر . درگذرهای بعرض 30 متر ببالا حداکثر پیش آمدگی 35/1 متر . ماده 32- فاصله آخرین ایوان هرساختمان از حد زمین مجاور نباید کمتر از یکمتر باشد. ماده 33- ایوانهای بسته (بو و بندو) فقط در گذرهای عریضتر از 12 متر بطریق ذیل مجاز است . درگذرهای بعرض 12 متر الی 20 متر (دوازده الی بیست متر ) حداکثر پیش آمدگی یکمتر. ماده 34- مجموع طول ایوانهای بسته هراشکوب نباید از یک سوم طول جبهه مشرف به خیابان ساختمان بیشتر باشد. ماده 35- ساختمان هرگونه پیش آمدگی بمنظور سایه بان آزاد است مشروط براینکه هیچگاه ارتفاع زیر آن از کف پیاده رو کمتر از 3 متر نبوده و پیش آمدگی آن نیز بیش از دو سوم عرض پیاده رو نباشد. ماده 36- ارتفاع پایین ترین نقطه پرده های آفتابگیر نباید از کف پیاده رو از 25/2 متر کمتر باشد و پیش آمدگی های آنها حداکثر دو سوم عرض پیاده رو بوده و درهیچ حال بیش از سه متر نخواهد بود. ماده 37- پرده های آفتابگیر نباید بهیچوجه به آنچه که در پیاده رو مانند تیر و غیره موجود است بسته شده باشد و بطور کلی باید تمام سطح زیر آن کاملا" باز و آزاد باشد. ماده 38- پیش آمدگی تابلوها و آگهی های الوان از هرنوع باید طوری باشد که پایین ترین نقطه آنها از کف پیاده رو کمتر از سه متر نباشد. ماده 39- پیش آمدگی لوله های ناودان حداکثر 35 سانتیمتر خواهد بود و در هیچ حال نصب ناودانهای شره بطرف گذر مجاز نیست . ماده 40- پیش آمدگی پله هایی که در مجاور گذر قرار داده میشود نباید از 45 تا50 سانتیمتر تجاوز نماید. ماده 41- کار گذاردن درهایی که بطرف گذر باز میشود و نصب لوله های بخاری که از سطح نمای ساختمان خارج میشود ممنوع است . ماده 42- پیش آمدگی درهای تاشو نباید از 15 سانتیمتر تجاوز نماید. بخش چهارم وضعیت داخلی ساختمانها ماده 43- کلیه اطاقهای قابل سکونت باید دارای نور مستقیم کافی و هوای آزاد بوده و سطح هر اطاق مسکونی دست کم 7/5   مترمربع باشد مشروط براینکه حجم اطاق درهیچ حال کمتر از 22/5  مترمکعب نباشد. ماده 44- سطح پنجره های هراطاق مسکونی باید دستکم مساوی یک هشتم سطح آن باشد. ماده 45- ارتفاع اشکوب اول از کف تا زیر سقف دستکم سه متر بوده و ارتفاع اشکوبهای دیگر از کف تازیر سقف نباید از 2/80  متر کمتر باشد . تبصره - ارتفاع گاراژ شامل این ماده نخواهد بود. ماده 46- قسمتهای مسکونی ساختمان و زیرزمین باید بطور کلی درمقابل رطوبت عایق سازی شده باشد. ماده 47- گرمابه و مستراح در داخل ساختمان باید مستقیماً از خارج نور و هوا گرفته و از لحاظ وسایل بهداشت از قبیل سیفون و هواکش کامل باشد بعلاوه هواکش هر مستراح با هواکش گرمابه باید هرکدام مستقل باشد. ماده 48- حداقل ابعاد مستراح و گرمابه و دوش بطریق زیر خواهد بود. الف - سطح مستراح 20/1 *1 مترارتفاع 2/30 متر. ب - سطح گرمابه 1/5*2 متر ارتفاع 2/30 متر. ج - سطح دوش 1/20*1 متر ارتفاع 2/30 متر. تبصره - اندازه سربینه جزء گرمابه نبوده و جداگانه منظور خواهد شد. ماده 49- سقف گرمابه و مستراح باید طوری فرش و عایق شده باشد که قابل شستشو بوده و آب در کف آنها باقی نماند. ماده 50- آشپزخانه باید دارای نور و هوای کافی بوده و کف آن عایق و قابل شستشو باشد. پاشیر و محل ظرفشویی و کلیه لوله های فاضلاب باید دارای سیفون باشند. ماده 51- چاههای مستراح و گرمابه و آشپزخانه باید دارای هواکش مستقل و بعلاوه باید چاه مستراح و گرمابه از چاه آشپزخانه مستقل باشد. ماده 52- آب انبار باید طوری ساخته و عایق شود که از هیچ طرف آبهای کثیف سطحی یا گندآب چاهها به آن نفوذ ننماید. ماده 53- حجم آب انبار برای هرآپارتمان دستکم 15 مترمکعب خواهد بود. ماده 54- دودکش باید با مصالح بنایی ساخته شده و دستکم 70 سانتیمتر از روی بام بالاتر باشد و در مورد بامهای شیروانی سر دودکش نباید از تیغه فوقانی شیروانی پایین تر باشد فاصله دودکش نیز باید از نمای ساختمان کمتر از یکمتر باشد. ماده 55- هیچکدام از دودکشهای یک ساختمان نباید بیکدیگر مربوط باشند. ماده 56- مقطع داخل هر دودکش باید دستکم 2/20 سانتیمتر بوده و زاویه آن نیز با سطح افق دستکم 60 درجه باشد. ماده 57- هر دودکش باید دستکم از تیرهای چوبی ساختمان 25سانتیمتر فاصله داشته باشد . ماده 58- سرسرا و محل پلکان و راهروها باید بحد کفایت روشن و دارای هوای مستقیم باشد. ماده 59- ارتفاع پله های اصلی ساختمان نباید از 20 سانتیمتر تجاوز نماید و عرض هرپله باید دستکم 27 سانتیمتر و طول آن دستکم یکمتر باشد. تبصره - عرض پله های گردان از فاصله 40 سانتیمتر از دست انداز داخلی پلکان حساب خواهد شد. ماده 60- ارتفاع کف هر پله تا زیر سقف نباید از 2/20 متر کمتر باشد. ماده 61- عرض پاگرد پله های اصلی هرساختمان باید دستکم یکمتر باشد. ماده 62- کلیه قسمتهای ساختمان که تشکیل پرتگاه میدهند باید بوسیله جان پناه یا نرده محافظت گردند ارتفاع جان پناه یا نرده نامبرده نباید از 80 سانتیمتر کمتر باشد. ماده 63- مغازه هاییکه مخصوص فروش خواربار فاسد شدنی است باید طوری ساخته شود که همیشه هوای آزاد در آنها گردش نماید. ماده 64- کف مغازه های خواربارفروشی باید طوری فرش و عایق سازی شده باشد که قابل شستشو بوده و آب در کف آن باقی نماند و بوسیله سیفون به چاهی مربوط باشد. ماده 65- کلیه انبارهای مغازه های خواربارفروشی نیز مشمول شرایط ماده 63 خواهندبود. ماده 66- دیوارهای داخلی مغازه های گوشت فروشی باید علاوه بر آنچه که درماده های 63و64 گفته شده همچنین دیوارهای انبار این مغازه ها بوسیله کاشیهای چسب بهم تا ارتفاع 2/50 متر از کف زمین پوشیده شده باشد. فاصله هر اطاق مسکونی تا دیوار مقابل لااقل مساوی باشد با ارتفاع ساختمان و پهنای دو متر مشروط براینکه طول دید نامبرده در هیچ حال از ده متر کمتر نباشد . فاصله نمای دیگر ساختمان تا دیوار مقابل لااقل دومتر خواهد بود. ماده 67- درو پنچره هایی که متصل بدیوار خانه های مجاوراست باید لااقل 1/80 متر از کف اطاق بالاتر باشد و هیچ ساختمانی نمیتواند رو به عمارت مجاور ایوان داشته باشد مگر آنکه فاصله کافی به تشخیص شهرداری موجود باشد. ماده 68- بطور کلی نسبت سطح بنای خانه های مسکونی به سطح کل زمین که درآن ساختمان میشود نباید در هیچ حال از 40 درصد تجاوز نماید. تبصره - درصورتیکه ساختمان در سرگذر انجام گیرد مساحت زیربنا شامل ماده بالا نخواهد بود. ماده 69- سطح حیاطهای کوچکی که بمنظور گرفتن نور و هوا برای قسمتهای غیرمسکونی ساختمان ایجاد میشود باید لااقل 6 مترمربع باشد درصورتیکه آشپزخانه نیز ازاین حیاط نور بگیرد سطح آن لااقل 12 مترمربع خواهد بود کوچکترین بعد این حیاطها درحالت اول 2 متر و درحالت دوم سه متر است . ماده 70- مالکین موظف هستند که از دوباب مغازه ببالا برای هر ده باب مغازه یک مستراح برای استفاده مستأجرین بسازند. تبصره - مالکین هرچند باب مغازه مجاور هم میتوانند مشترکاً برای هرده باب مغازه یک مستراح بسازند. بخش پنجم وضعیت نمای ساختمانها نسبت به گذرهای مجاور ماده 71- بطور کلی در گذرهای اصلی شهر که از طرف شهرداری آگهی میشود ساختمانها نباید کمتر از دو اشکوب از کف پیاده رو داشته باشند و درمورد گذرهاییکه باید عده اشکوب ساختمانها زیادتر باشد از طرف شهرداری بموقع آگهی خواهد شد ولی درهرحال حداکثر ارتفاع ساختمانها مطابق ماده 23 تعیین خواهد گردید. ماده 72- درمورد ساختمانهایی که طول جبهه مشرف بگذر آنها کمتر از ده متراست شهرداری حق خواهد داشت که مالک را وادار کند با مالک مجاور نقشه مشترکی تهیه نماید. ماده 73- درخیابانهایی که ساختمان مغازه مجاز است و از طرف شهرداری در موقع آگهی خواهد شد باید دهنه داخل دو جرز مشرف به گذر لااقل سه متر بوده و ارتفاع داخل مغازه نیز نباید از سه متر کمتر باشد. ماده 74- عرض درب ورودی مغازه ها باید لااقل یکمتر و ارتفاع آن لااقل 25/2 مترباشد و درهیچ حال نباید بطرف گذر باز شوند. ماده 75- ارتفاع کف مغازه ها نسبت به کف پیاده رو نباید از بیست سانتیمتر تجاوز نماید. ماده 76- نصب پنجره ها در کف پیاده رو برای گرفتن نور باید با اجازه شهرداری باشد. ماده 77- پنجره های نامبرده در ماده 76 باید کاملا" همکف پیاده رو بوده و پیش آمدگی آنها درگذر نباید از60 سانتیمتر تجاوز نماید. ماده 78- شیروانی ساختمانها طوری باید ساخته شود که از پیاده روی طرف مقابل دیده نشود. دیوارهای طرفین شیروانی که از گذر مریی است باید نماسازی شده باشد. ماده 79- چوبهای رادیو باید تماماً راست بوده و در محل تقاطع محورهای ساختمان قرار داده شود و برنگ درب و پنجره های ساختمان رنگ شده باشد هرگاه دریک ساختمان چندین چوب رادیو نصب شود باید حتی الامکان نسبت به یکی از محورهای ساختمان قرینه باشد. ماده 80- شیشه مستراح یا گرمابه یا آشپزخانه هایی که مشرف به گذر هستند باید از نوع شیشه های مات باشد. ماده 81- شهرداری حق خواهد داشت که در گذرهای اصلی شهر مالکین را وادار نماید که نمای ساختمان خود را در موقع لازم تعمیر نمایند. بخش ششم- گذرها و فضاهای باز عمومی 1- تقسیم بندی انواع گذرها ماده 82- بطور کلی گذرهای شهر نسبت بعرض و وضع آنها بطریق زیر تقسیم بندی میشوند. الف - خیابان به گذرهایی گفته میشود که عرض آنها از 15 متر زیادتر است . ب - کوی به گذرهایی گفته میشود که عرض آنها از 8 متر تا 15 متراست . ج- کوچه به گذرهایی گفته میشود که عرض آنها از 8 متر کمتر باشد. د- بن بست به کوچه هایی گفته میشود که از یکطرف مسدود باشد. ه - راهرو به بن بست هایی گفته میشود که جلوی آنها درب داشته باشد. و- بازار به گذرهای روپوشیده گفته میشود که اطراف آن مغازه باشد ( پاساژ نیز شامل این تعریف است ) ماده 83- بطور کلی فضاهای باز شهر نسبت بوضعیت آنها بطریق زیر تقسیم بندی میشود. الف - میدان ب - باغ عمومی ج - باغچه عمومی 2- مقررات راجع بعرض گذرهای جدید ماده 84- احداث گذرهای جدید بمنظور تقسیم بندی اراضی باید پس از کسب پروانه شهرداری انجام گیرد. برای کسب پروانه مزبور مالکین باید نقشه وضعیت محل را با طرح گذرهای آن بمقیاس لااقل یک هزارم توسط مهندسین مطلع دیپلمه تهیه نموده و در دونسخه تسلیم برزن مربوطه نمایند که پس از تطبیق با نقشه شهر و تصویب یک نسخه در برزن باقی مانده و نسخه دیگر به ضمیمه پروانه تقسیم بندی پس داده خواهد شد. ماده 85- عرض گذرهای باز در هیچ حال نباید از 8 متر کمتر باشد و درصورتیکه طول گذر از 250 متر تجاوز نماید عرض آن باید لااقل 10 متر باشد. ماده 86- از احداث گذر بن بست حتی الامکان باید احتراز شود ولی درصورتیکه لزوم و احداث آن از طرف شهرداری گواهی و اجازه داده شود پهنای آن نسبت به درازای گذر بن بست بطریق ذیل خواهد بود. الف - تا 50 متر درازا پهنای 4 متر ب - از 50 تا100 متردرازا پهنای 6 متر ج - از 100متر تا150 متردرازا پهنای 8 متر د- از 150 تا200 متر درازا پهنای 10 متر ه- از 200 متر ببالا لااقل پهنا 12 متر. تبصره - درمورد بن بستهای تودرتو درازای گذر بن بست که درماده بالا به آن اشاره شده از ابتدای بن بست حساب خواهد شد. ماده 87- پهنای راهرو اختصاصی نباید درهیچ حال ازسه مترکمتر و درازای آن از بیست متر زیادتر باشد. چنانچه طول راهرو از بیست متر تجاوز نموده درحکم کوچه بن بست بوده و مشمول ماده 86 خواهد بود. 3- مقررات راجع بساختمان بازار ماده 88- عرض بازار نباید از 5 متر کمتر باشد درصورتیکه بازار طوری ساخته شود که وسایل نقلیه از آن عبور کند در حکم گذر بوده و مشمول ماده 85 و 86 خواهد شد و بطور کلی عرض بازارها نسبت بطول آنها بطریق ذیل خواهد بود: الف - تاده متر درازا، پهنا 5 متر ب - از ده متر الی 25 متر درازا، پهنا 6 متر ج - از 25 متر درازا ببالا ، پهنا 8 متر تبصره - بازارهایی که دارای تیمچه باشند خود تیمچه جزو درازای بازار محسوب نخواهد شد. ماده 89- ساختمان هرگونه پیش آمدگی در داخل بازار ممنوع است ولی درصورتیکه پهنای بازار بیش از اندازه های ماده 88 گرفته شود میتوان بقدر زیادی عرض ایوان احداث نمود. ماده 90- ساختمان اطاق مسکونی ، گرمابه ، مستراح ، آشپزخانه که فقط از داخل پاساژ روبسته نور و هوا بگیرند بکلی ممنوع است . ماده 91- ساختن پله ها در کف بازار ممنوع و ساختن کف بازار مشمول کلیه شرایط دکاکین خواروبار فروشی یعنی مواد 63 و 64 خواهد بود. ماده 92- بازارهای روبسته باید دارای نور کافی و مستقیم بوده و درصورت لزوم از طرف سقف نیز دارای پنجره باشد. ماده 93- کلیه مغازه های داخل بازار علاوه بر کلیه شرایط سایر مغازه ها دارای هواکش کافی نیز باشند. 4- مقررات راجع به گذرها و میدانها ماده 94- عرض مجموع پیاده روهای یک گذر نباید بیش از یک سوم عرض تمام گذر باشد. ماده 95- کلیه مجاری واقع در راهروها و بازارها باید روپوشیده بوده و لااقل در ده متر فاصله یک حوضچه دردار برای بازدید و پاک کردن مجرا ساخته شود. ماده 96- شهرداری حق خواهد داشت در گذرهاییکه مقتضی بداند مالکین را وادار نماید که ساختمان خود را بفاصله معینی از برگذر نرده سازی نمایند. این قبیل گذرها پس از تصویب انجمن شهرداری به آگهی عمومی خواهد رسید. ماده 97- حوضچه هایی که بمنظور راه آب از طرفین مالکین در گذر ساخته میشود با اجازه و دستور شهرداری و هم سطح پیاده رو بوده و روی آن باید بوسیله دریچه آهنی یابتون مسلح یا سنگ تراش بطوریکه از کف پیاده رو بالا نباشد پوشیده شود. ماده 98- کندن گذرها برای هر منظور بدون اجازه شهرداری ممنوع است . ماده 99- هرگاه گذر از طرف مالکین بدون پروانه شهرداری احداث گردد درمواقع اجرای نقشه اصلاحی شهر و ایجاد گذرهای جدید از طرف شهرداری هیچگونه غرامتی از بابت تغییر وضع یا پهنای این گذرها بمالکین پرداخت نخواهد شد. ماده 100- شهرداری هیچگونه کوچه را به غیر از راهروهای دردار ثبت شده بعنوان کوچه اختصاصی نشناخته و کلیه کوچه های جدید مشمول مواد 85 و 86 خواهد بود. ماده 101- نسبت به گذرهایی که از حیث پهنا مخالف شهرداری این آیین نامه بوده ولی درعین حال سابقاً شهرداری پروانه ساختمانی داده و در آن گذرها ساختمانهای جدیدی با اجازه شهرداری احداث شده است در پهنای گذر تغییری داده نخواهد شد مگر بموجب قانون توسعه و اصلاح معابر لیکن شهرداری میتواند صاحب هر پروانه ساختمانی را که هنوز شروع بساختمان نکرده است وادار کند که ساختمان خود را در بر اصلی و قانونی گذر ساخته و بر فعلی را طبق نقشه شهرداری دیوارسازی یا نرده سازی نماید. بخش هفتم-منطقه های مختلف شهر ماده 102- برای تأمین آسایش اهالی و مراقبت شهر از لحاظ بهداشت و زیبایی شهر تهران به سه منطقه ذیل تقسیم میشود که حدود آنها پس از تصویب انجمن شهر از طرف شهرداری تعیین و باطلاع عموم خواهد رسید. 1- منطقه بازرگانی واداری 2- منطقه مسکونی 3- منطقه صنعتی ماده 103- ساختمان اصطبل و آغل عمومی برای چهارپایان درداخل شهر درکلیه منطقه ها ممنوع است . 1- مقررات مربوط به منطقه بازرگانی و اداری ماده 104- در منطقه بازرگانی و اداری اجازه تأسیس دکاکین و مغازه های کوچک و بزرگ و مغازه های مورد نیاز عمومی و تجارتخانه ها و ساختمانهای اداره و بنگاههای از هر قبیل داده میشود ولی بالعکس ایجاد کارگاهها و مؤسسه های صنعتی که به تشخیص شهرداری مخل آسایش همسایگان باشد و مخازن مواد خطرناک و گاراژهای باربری سنگین و غیره دراین منطقه بکلی ممنوع است . ماده 105-در برگذرهای اصلی منطقه بازرگانی و اداری ساختمان حصارهای دیوار بکلی ممنوع بوده و درصورتیکه ساختمانهای این منطقه از برگذر دور باشد حصار آن در برگذر باید بوسیله نرده که نقشه آن طبق مواد 2و3و5 این آیین نامه به تصویب شهرداری رسیده باشد ساخته شود. 2- مقررات منطقه مسکونی ماده 106- درمنطقه مسکونی تأسیس کارخانه و تعمیرگاه و مخازن مواد خطرناک و گاراژهای باربری و بنگاههای مخل آسایش ممنوع است . ماده 107- در گذرهای منطقه مسکونی ساختمان حصارهای دیوار در برگذر که قسمت پس آن بلندتر از 70/1 متر باشد اجازه داده نمیشود ولی ساختمان نرده که نقشه آن طبق مواد 2و3 و5 بتصویب شهرداری رسیده باشد به هر ارتفاع آزاد است . ماده 108- قسمتی از فضای هرخانه که از پشت نرده پیدا است باید درختکاری و یا گلکاری شود. 3- مقررات مربوط به منطقه صنعتی ماده 109- درهرمنطقه صنعتی ساختمان کلیه کارخانه ها ومخازن و مؤسسه های صنعتی ازهرنوع با رعایت مقررات مربوطه اجازه داده میشود. ماده 110- منطقه صنعتی ممکن است بنوبه خود نسبت بانواع مخازن و کارخانه به منطقه های فرعی تقسیم بندی شود که حدود آنها پس از تصویب انجمن شهر از طرف شهرداری تعیین و آگهی خواهد شد. ساختمان برای زندگانی کارگران در آن منطقه مجاز است . مواد الحاقی ماده 111- درکلیه اندازه هایی که دراین آیین نامه ذکر شده تا حدود صدی پنج اختلاف پذیرفته میشود. ماده 112- مقررات راجع بساختمانهای عمومی مانند سینما، تماشاخانه ، نمایشگاه ، کافه رستوران ، گرمابه های عمومی و غیره تابع آیین نامه مخصوص خواهد بود. ماده 113- مهندسین و معماران موظفند دستورهای مذکور دراین آیین نامه را دقیقاً رعایت نموده و درصورت نقص آن از طرف مالکین یانماینده آنها مراتب را کتباً بایشان تذکر داده و اگر ترتیب اثری باین تذکر داده نشده مراتب را به برزن مربوطه اطلاع دهند درخواست پروانه ساختمانی توسط مالک شخصاً یا نماینده از طرف مالک یا بر عهده مهندسین یا معماری است که متصدی امور ساختمان است . ماده 114- تعمیر و تغییرات لازم درمواد آیین نامه برحسب پیشنهاد شورایعالی فنی شهرداری و تصویب انجمن شهر بعمل خواهد آمد. ماده 115- مقررات این آیین نامه ازتاریخ تصویب مجری بوده و شامل ساختمانهایی که تا آن تاریخ شده است نمیباشد. ( نقل از صفحات 86 ببعد نشریه شماره 3 نامه شهرداری تهران مشتمل بر قوانین و تصویبنامه های مربوط بشهرداری از سال 1309 تا سال 1328 ناشر و گردآورنده مجله رسمی شهرداری )

انرژی برق یک انرژی پاک و بی خطرتر است

 

مهندسان طراح آنچه را که وجود ندارد خلق میکنند و به منصه ظهور میرسانند

به عبارت دیگر در طراحی الزامی به استفاده از وضع موجود و مصالح موجود و تجهیزات و امکانات موجود نیست

در طراحی شهری و شهرسازی هم به همین گونه بایستی عمل شود

در شهرسازی الزام و اجباری در استفاده و به کار گیری سیستم های تاسیسات و تجهیزات شهری موجود و متداول نیست

در شهرسازی جدید حتما بایستی موضوع بهداشت و سلامت انسان ها  ( جمعیت ) در همه جوانب و به هر قیمتی در اولویت اول باشد و اجازه ندهند که در شهرهای جدید مثلا لوله کشی گاز به شکل مرسوم انجام شود

مثلا یکی از تاسیسات مورد استفاده در اکثر قریب به اتفاق شهرها و روستاهای ایران گاز رسانی و لوله کشی گاز شهریست

هم آلودگی دارد و هم ایمن نیست و هم مقرون به صرفه نیست

هزینه های تاسیسات استخراج و فراوری و عمل آوری و لوله کشی های طولانی و تاسیسات و تجهیزات ذخیره سازی گاز طبیعی بسیار زیاد و مبالغ بسیار هنگفتی است

آیا میدانید در شهری مانند تهران بطور متوسط روزی صد میلیون متر مکعب کاز مصرف میشود و برای ذخیره سازی مصرف یک روز گاز مصرفی در تهران  به چه مخازنی و با چه گنجایشی نیاز است

اگر به فرض بخواهیم مثلا  یک مخزن صد میلیون متر مکعبی کازبسازیم که ارتفاع آن 10 متر باشد به زمینی به وسعت ده میلیون متر مربع نیاز داریم آنهم با چه تکنولوژی ساختی که در آن همه اصول و موارد محیط زیستی و استحکامی و غیره در آن رعایت بشود بنا بر این به عظمت تاسیسات مورد نیاز ذخیره سازی گاز فکر کنید

البته تجربه ها و راه های ذخیره سازی گاز طبیعی در دنیا وجود دارد و استفاده از گنبدهای نمکی طبیعی زیر زمینی یکی از راهکارهاست.

اما اگر قسمتی از این هزینه ها را صرف احداث نیروگاه های تولید برق در نزدیکی محل تولید گاز طبیعی کنیم و " ازتولید به مصرف  " را مد نظر قرار دهیم در کل بازدهی بسیار بیشتری داریم.

لذا این گاز خدادادی موجود در کشور را بایستی به انرژی برق در نیروگاه ها تبدیل و مورد استفاده همه ایرانیان قرار گیرد

انرژی برق یک انرژی پاک و بی خطرتر است

با مصرف برق درمصارف انرژی خانگی اعم از گرمایش و پخت و پز ، مشعل ها ی موتورخانه ها و بخاری ها و آبکرمکن ها در منازل جمع آوری و یکی از عمده ترین منابع آلودگی هوای شهرها حذف خواهد شد

به امید آن روز.

 

قصد دارم منبعد فصل جدیدی در رابطه با شهر و شهرسازی و شهرداری علمی در وبلاگم باز کنم

 

قصد دارم منبعد فصل جدیدی در رابطه با شهر و شهرسازی و شهرداری علمی در وبلاگم باز کنم و با ارائه ایده ها و پیشنهادهایی ، اذهان همه مخاطبانم ( مردم ، همه شهروندان شهرها ، همه اعضای شورا های شهر و روستا ، مسئولان ، شهرداران ، شهرسازان ، مهندسان معمار و همه مهندسان سایر رشته ها ، همه آنهایی که اهل خوشی و خوشگذرانی هستند چون همه فضاهای تفریحی و گردشی را برای آنها میسازند نه برای خانه نشین ها ، آنها هستند که میتوانند درخواست بهتر شدن و درخواست های جدید بدهند )  را با زدن جرقه ای فعال و بارورکرده و به تراوش ایده های دیگر و کارساز تشویق نمایم و گامی نوین  در راه مشارکت شهروندی در شهرسازی بردارم.

خیلی ها فکر میکنند که شهرها را بایستی دولتها بسازند و درست نکته عدم توسعه و پیشرفت شهر و شهرنشینی در ایران در همین اشتباه نهفته است چون منابع مالی شهرها محدود و کمبودها و نیازهای روز افزون و جدید همگام با توسعه و پیشرفت علوم و تکنولوژی شهروندان ،  نامحدود هستند.

زمین کیمیایی است که نمیتوانیم آنرا تولید یا افزایش دهیم

 

 

زمین وسیع در مناطق مرکزی و جنوبی تهران با وجود بافتهای فرسوده و ریزدانه و همچنین قیمت های سربه فلک کشیده میتواند نقش بسیار مهمی در شهرسازی داشته باشد ، و استفاده بهینه از آن نیز در جهت اهداف انسانی و شهرسازی و رفاه شهروندان و محیط زیست بسیار مهم است.

احداث بناهای چند عملکردی در زمانهای عادی و غیر عادی و بحرانی در خدمت مردم و مراکز خدمت رسان دولتی و ملتی وتشکلهای مردمی بسیار مفید است و در زمانیکه بواسطه وقوع شرایط اضطراری مانند زلزله در تهران عمدتا همه جا در تعطیلی و حزن و اندوه است و جود مراکزی اینچنینی فعال و آماده خدمت میتواند نقش بسیار پر رنگی دردمیدن روح امید برای شهروندان داشته باشد و در شرایط عادی وجود مراکز نسهیل گر ، خدماتی ، رفاهی ، تفریحی و اقتصادی در شهر سازی و معماری شهر تهران موجب بهبود سرانه های استاندارد شهری در کلان شهر تهران و منطقه  خواهد شد و رسیدن به اهداف و چشم انداز های 1404 را سهولت می بخشد.

در این خصوص در  مطلب بعدی بیشتر توضیح خواهم داد.

 

استاندارد در معماری

 

  با تغییرات مهم حادث شده در تکنولوژی ساخت و نیازهای امروزی انسانها و ابزارها و وسایل مورد استفاده در زندگی امروزی و تاثیر آنها در معماری ، بایستی در استانداردهای  ملاک عمل در طرح های معماری حتی در استاندارد های نویفرت تجدید نظر شود

 

معماری یک ابزار ماورایی است ، یک مفهوم است در یک بستر.

 

معماری یک ابزار ماورایی است ، معماری یک مفهوم است در یک بستر ، که بوسیله آن اثری به دست توانای معمار هنرمند خلق میشود برای پز دادن ، برای ابراز وجود کردن ، برای قدرت به رخ کشیدن و برای از این قبیل " ترین ها " ،  " شکوهمند ترین " ، " عظیم ترین " .... و در نهایت رسیدن به قله پیشرفت علم و تکنولوژی ، چون برای خلق یک اثری که قابلیت های " پز" و " به رخ کشیدن " و" ترین ها " دار شدن را داشته باشد به ابزار و علم و فناوری و تکنولوژی نوین و پول و سرمایه هنگفت نیاز دارد که بایستی مهیا شود و " همه اسباب بزرگی همه آماده شوند". برای همین خاطر است که در خلق یک اثر جاویدان به یک بستر چندین ساله و یک بستر پر پول و یک خواهنده و سفرش دهنده دانا و توانا و ریشه دارنیازاست. تا مثلا مسجد شیخ لطف الله اصفهان شود که تاکنون بیش از چهارصد سال با صلابت و استواری به تمام دنیا فخر میفروشد و ما هنوز با آن " پز " میدهیم.

این ابزار ماورایی دست همه کس نیست ، همه جا نیست ، همه نمیتوانند از آن استفاده کنند . ولی مصنوع ساخت این ابزار ماورایی قابل دیدن برای عموم است ، قابل آه کشیدن و آرزو کردن برای دیگران است ، یک اصل انکار ناپذیر و مشهود قدرت معنوی و هنری جاویدان است ، یک اثر گرانبهاست ، بله یک اثر جاویدان است.

بله معماری یک ابزار ماورایی است ، یک مفهوم است در یک بستر.

 

شهر سازی و شهرنشینی و گردشگری

 

شهر سازی و طراحی و برنامه ریزی شهری در شهرهای توریستی و جاذب گردشگر با دیگر شهر ها تفاوت دارد . این گونه شهرها بایستی دارای نظمی خاص و چشم نواز و با هنر و زیبایی مختص آن محیط  طراحی و اجرا شوند و دارای ضوابط و مقررات خاص گردشگری باشند. الزاما بایستی ظرفیت های پذیرش توریست ها و مهمانها مشخص باشد تا شهرداری به معنای عام امکان پذیر شود.

بطور مثال شما در منزل خود نشسته اید اگر با یا بی برنامه دو یا سه نفر مهمان از نزدیکان شما سر زده وارد شوند به احتمال قوی میتوانید پذیرایی خوبی داشته باشید ، در صورتیکه این رقم به پنجاه نفر برسد چه اتفاقی برایتان میافتد آیا قادر به پذیرایی هستید ؟

این مثال قابل تعمیم به شهر هم هست .

چند سالیست که گردشگری به شیوه مزاحمت و با چادر زنی کنار معابر و فضاهای عمومی شهرها اتفاق میافتد که پدیده ای  نا پسند و خارج از همه قواعد زیستی ، بهداشتی ، ایمنی ، شهری و شهر نشینی و ..... است

 باید چاره ای اندیشیده شود .

 

جامعه ايمن

 

مفهوم جامعه ايمن به طور رسمي در اولين كنفرانس جهاني جلوگيري از حوادث و آسيبها در سپتامبر 1989 در استهكلم سوئد مطرح شد . نتیجه اين كنفرانس بيانيه اي با مضمون « تمامي افراد بشر بايد از ايمني و تندرستي يكساني برخوردار باشند » صادر شد ٬ اين بيانيه يك اصل با استراتژي « سلامتي براي همه » براي برنامه هاي سازمان جهاني بهداشت در جلوگيري از حوادث و كنترل آسيب ها شد .

جامعه ايمن ، جامعه اي است  كه بر اساس پيشگيري از حوادث با مشاركت مردمي و دخالت مسئولين محلي و با همكاري بين بخشي پايه ريزي مي گردد .

هدف از ايجاد چنين جامعه اي به حداقل يا حتي به صفر رساندن سوانح و حوادث و آسيب هاست .

ایمنی جامعه با دانش ایمنی و مشارکت مردمی محقق میشود. و دانش ایمنی ، مجموعه سیستماتیک از عناصر مشخص همه علوم همسوی در جهت شناخت اصول و فروعی که حفاظت و بهداشت انسان را تامین کند دانش ایمنی نامیده می شود .

 تمام افراد بشر دارای حق برابر برای برخورداری از سلامت و ایمنی می باشند.

 

مرکز همکاری های سازمان جهانی بهداشت (WHO) در امور جوامع ایمن در دانشگاه کارولینسکا در سوئد است .

ضوابط تامین پارکینگ در پهنه سکونت

 

تامین پارکینگ برای کلیه واحدهای مسکونی در پهنه سکونت متناسب با اندازه واحد مسکونی الزامیست. بنا بر این :

برای واحدهای مسکونی تا ۱۵۰ متر مربع  یک واحد پارکینگ مورد نیاز است.

برای واحدهای مسکونی بیش از ۱۵۰ متر مربع تا ۲۵۰ متر مربع  دو واحد پارکینگ مورد نیاز است.

برای واحدهای مسکونی بیش از ۲۵۰ متر مربع سه واحد پارکینگ مورد نیاز است.

ضوابط و مقررات ساخت و ساز در طرح تفصيلي جديد شهر تهران

 

ضوابط و مقررات ساخت و ساز طرح تفصيلي جديد شهر تهران، مجموعه­اي است مرکب از ضوابط عمومي يا عام که به ارائه الزامات کلي طرح در زمينه­هاي مختلف کالبدي اختصاص مي­يابد، و ضوابط و مقررات خاص زيرپهنه­ها که به تعيين نحوه ساخت و ساز در هر يک از زيرپهنه­ها مي­پردازد. و ابزار نوشتاري هدايت و کنترل ساخت و ساز و تحولات کالبدي در شهر تهران را تشکيل مي­دهند.

 

ضوابط و مقررات ساخت و ساز عمومي يا عام

 تراکم ساختماني مجاز

  تراكم ساختماني مجاز" حداکثر حجم ساخت و ساز تا سقف تراکم­هاي تعيين شده  در اين سند است و به تفاوت در هر كاربري و متناسب با مساحت قطعه و عرض معبر همجوار است، که به تفکيک هر زيرپهنه طبق نقشه­هاي پهنه­بندي اين طرح تعيين گرديده  و در دستور نقشه درج میشود.

به منظور سامان­بخشي به سيماي شهر تهران ، احداث بنا در محورهايي با حداقل عرض ۱۲ متر در صورتیکه که بيش از 60 درصد قطعات آن محور در طرفين گذرها ( حد فاصل دو گذر با حداقل عرض ده متر ) بر مبناي ضوابط  قبلي ساخته شده­  مطابق تراکم و طبقات ساخته شده غالب قطعات مجاور، با پیشنهاد شهرداری منطقه و تایید نهایی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران مجاز است.

 ادامه ضوابط در پست بعدی خواهد آمد.

چکیده ای از ضوابط و مقررات طرح تفصيلي جديد شهر تهران

 

مهم­ترين سند اجرايي طرح راهبردي - ساختاري (جامع) شهر، براي تحقق چشم­انداز، اهداف و راهبردهاي بلندمدت توسعه و عمران شهر تهران در زمينه هدايت و کنترل نحوه استفاده از اراضي شهري، تحولات کالبدي و نحوه ساخت و ساز در محدوده شهر با اتکاء به شيوه پهنه­بندي، محسوب مي­گردد.

نظام پهنه­بندي در طرح جامع جديد شهر تهران

 " پهنه­بندي شهر تهران" به منظور جلوگيري از تداخل غيرضروري و نامناسب کارکردها و کاربري­ها و ارتقاء کيفيت و کارايي محيط شهري تدوين شده است.

نحوه استفاده از اراضي در سطح شهر تهران براساس ضوابط مشخص، در چهار پهنه متمايز و کلان به شرح زير تعريف شده است:

  1   -    پهنه کلان سکونت  (R)

  2  -   پهنه کلان فعاليت  (S)

  3  -   پهنه کلان مختلط  (M)

  4  -  پهنه کلان پهنه حفاظت (سبز و باز) (G)

 

  1   -    پهنه کلان سکونت  (R)

محدوده­هايي از شهرکه کاربري غالب آن مسکوني بوده و به غير از قطعات و پلاک­هاي خالص مسکوني، شامل شبکه معابر و دسترسي­ها و خدمات (اعم از غيرانتفاعي و انتفاعي) پشتيبان سکونت است. در اين پهنه به منظور تأمين امنيت و آرامش، اعم از انتفاعي و غيرانتفاعي، استقرار طيفي گسترده از فعاليت­ها ممنوع و يا مشروط بوده و صرفاً استقرار فعاليت­هاي تجاري و خدمات شامل؛ فضاي سبز، آموزشي، بهداشتي - درماني، فرهنگي، مذهبي، تفريحي - گردشگري، ورزشي و پارکينگ­هاي عمومي در مقياس محلات و نواحي، مرتبط با نياز­هاي اوليه ساکنان، مجاز است.

علاوه بر اين در اين پهنه سعي شده است، به منظور کاهش تقاضاي سفر و افزايش سرزندگي در محيط­هاي مسکوني، ضمن ساماندهي واحدهاي تجاري و تمرکز نسبي در مراکز محلات، استقرار واحدهاي خرد تجاري در جهت رفع مايحتاج روزمره ساکنين در نزديکترين فاصله و به نحو مناسب و صرفا در مقياس محلات نيز تأمين گردد.

پهنه کلان سکونت (R)، شامل؛ دو پهنه اصلي "مسکوني عام" و "مسکوني ويژه" است

پهنه اصلي "مسکوني عام"  با کدهاي يک رقمي (R1 ) و شامل 3 پهنه با کد دو رقمي :

پهنه مسکوني با تراکم کم (R11)

پهنه مسکوني با تراکم کم (R11) به دو زيرپهنه با کد سه رقمي (R111) و (R112) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ها ضوابط كلي ساخت و ساز تا سه طبقه با حد اكثر تراكم 180 درصد تعريف شده است.

پهنه مسکوني با تراکم متوسط (R12)

پهنه مسکوني با تراکم متوسط (R12) به دو زيرپهنه با کد سه رقمي (R121) و (R122) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ها ضوابط كلي ساخت و ساز تا پنج  طبقه با حد اكثر تراكم  300 درصد تعريف شده است.

پهنه مسکوني با تراکم زياد (R13)

پهنه مسکوني با تراکم زياد (R13) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R131) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا شش  طبقه با حد اكثر تراكم  360 درصد تعريف شده است.

 

پهنه اصلي "مسکوني ويژه "  با کدهاي يک رقمي (R2 ) و شامل 6  پهنه با کد دو رقمي :

پهنه مسکوني ارزشمند روستائي (R21)

پهنه مسکوني ارزشمند روستائي (R21) به دو زيرپهنه با کد سه رقمي (R211) و (R212) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ها ضوابط كلي ساخت و ساز تا سه طبقه با حد اكثر تراكم 120 درصد تعريف شده است.

پهنه مسکوني ارزشمند تاريخي (R22)

پهنه مسکوني ارزشمند تاريخي (R22) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R221) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا دو طبقه با حد اكثر تراكم 100 درصد تعريف شده است.

 

 پهنه مسکوني ارزشمند معاصر (R23)

پهنه مسکوني ارزشمند معاصر (R23) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R231) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز ،  تثبيت وضع موجود طبق طرح هاي قبلي مصوب تعريف شده است.

پهنه مسکوني ارزشمند سبز (R24)

پهنه مسکوني ارزشمند سبز (R24) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R241) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا چهار طبقه با حد اكثر تراكم  10  درصد تعريف شده است.

پهنه مسکوني ويژه پهنه مرکزي شهر (R25)

پهنه مسکوني ويژه پهنه مرکزي شهر (R25) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R251) طبقه­بندي شده­است.

در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا پنج  طبقه با حد اكثر تراكم  250  درصد تعريف شده است.

پهنه مسکوني ويژه محورهاي شهري (R26)

پهنه مسکوني ويژه محورهاي شهري (R26) به سه زيرپهنه با کد سه رقمي (R261) و (R262) و  (R263)  طبقه­بندي شده­است.

در اين كدها ضوابط كلي ساخت و ساز تا هشت  طبقه با حد اكثر تراكم  320  درصد تعريف شده است.

 تشریح پهنه های کلان دیگر را در آینده توضیح خواهم داد.

 

فنگ شویی

 

فنگ شویی چیست ؟ 

فنگ شویی دانشی کهن است که ریشه در تفکر چینی ها به جهان هستی دارد و رد پای آن در معماری داخلی نیز پیدا شده است ، فنگ شویی از دو کلمه Feng به معنی باد و Shui به معنی آب تشکیل شده است . هدف فنگ شویی در مجموع خلق حس هماهنگی در خانه و زندگی افراد است.

فنگ شویی هنر ایجاد تعادل و هماهنگی در جریان طبیعی انرژی های پیرامونمان است تا در زندگی مان تاثیراتی سود مند پدید آوریم

سابقه فنگ شویی به حدود 4700 سال قبل از میلاد ، در چین باز می گردد . بسیاری از مکان ها و مناظر مانند دیوار بزرگ چین و شهر ممنوعه پکن بر اساس اصول فنگ شویی و برای هماهنگ کردن انرژی های آسمان و زمین بوده است

استقرار اشیا به گونه ای که مردم (انسان ) محیط زیست ( خاک ) و روان ( آسمان ) با تشکیل و حدتی موزون ، زمینه های پیشرفت انسان را ایجاد کنند.

از طریق فنگ شویی می توان دریافت در کدام نقطه از ساختمان جریان انرژی بند آمده است و یا برای اینکه انرژی دیگر بار آزادانه جریان یابد چه باید کرد.

برای زندگی موثر ، لازم است که انرژی و نیروی حیات ، آزادانه در خانه و محل کارتان جریان یابد . نخستین گام برای آزاد ساختن انرژی مسدودی که به مرور زمان در ساختمان جمع شده پالایش مکان است .

 به طور کلی انسداد انرژی به دلایل زیر است :

1. آلودگی فیزیکی

2. انباشتگی و در هم ریختگی

آلودگی فیزیکی :

 

هر نوع چرکی و خوراکی های مانده که پیرامون خود انرژی پایین تولید میکند.

انباشتگی و در هم ریختگی :

هر گونه بی نظمی و در هم ریختگی بر جریان نرم و هموار و آزادانه انرژی پیرامون یک فضا مانع ایجاد می کند.

تلاش کنیم هر شی را در مکان خاص خود قرار دهیم تا آرامش یابیم و سنگینی اجسام و فضا بر جسم و روحمان کارگر نشود.

بر این اساس نحوه طراحی فضا و چیدمان وسایل و اشیا منزل تاثیر بسزایی در آرامش ما دارد و رعایت اصول فنگ شویی ما را در ارایه هر چه بهتر فضای معماری کمک می کند.

منبع : طراحی نظم به شیوه فنگ شویی ( کارن کینگستون ، گیتی خوشدل )

 

نظری در باره توالت ها در تجهیزات شهری

 

سلام مسعودی هستم از ایتالیا و پزشک هستم در بهداشت کار میکنم
در مورد توالت در سطح شهر باید بگویم که در ایتالیا قوانین بگونه ای طراحی و اجرا شده اند که کمتر به توالت در سطح شهر احتیاج هست .
مثلا شما نمیتوانید هیچ مغازه ای را پیدا کنید که توالت نداشه باشد و این توالت باید حتما به گونه ای باشد که یک شخص معلول هم با ویلچر بتواند از ان استفاده کند . بدون چنین امکاناتی وظیفه اداره بهداشت است که این مغازه ها را تعطیل کند و کلا مغازه ای باز نمیشود بدون چنین امکانات .
علاوه بر این شما میتوانید به عنوان یک شهروند از توالت های بار یا رستوران ها استفاده کنید بدون اینکه مجبور باشید خریدی کرده باشید .
ولی متاسفانه در ایران نه در مغازه ها چنین امکاناتی هست  که در رستوران ها هم غالبا سرویس ها فاقد استاندارد هستند و متاسفانه دستگاه اجرایی هیچ قانون و نظارتی بر این برنامه ندارد. از لحاظ بهداشت یکی از بدترین شرایط نداشتن سرویس های استاندارد هست و این علت شیوع بیماره های عفونی میشود .
در ایتالیا در هر شهری یک قانون در این مورد هست در میلان به نام Titolo III و Titolo IV هست              دکتر مسعودی - میلان

---

تجهیزات شهری

 

یکی از موارد تجهیزات شهری در طراحی و برنامه ریزی شهری احداث توالت عمومی است و در اکثر شهر های جهان برنامه ریزی و توجه خاصی به آن شده است.

و در کنار آنها سرویسهای عمومی دیگری مانند لباسشویی هم پیش بینی میشود.

اینگونه مراکز میتواند انتفاعی هم باشد.

مثلا با وجود چندین دستگاه ماشین لباسشویی در یک مرکز مردم میتوانند با پرداخت هزینه ای اندک استفاده نمایند.

در بند ۲۱ قانون شهرداری ها  ( وظایف شهرداری ) نیز پیش بینی این موارد شده است

21- احداث بناهاوساختمان های موردنیازمحل ازقبیل رختشوریخانه و مستراح وحمام عمومی و کشتارگاه ومیدان ها وباغ کودکان وورزشگاه مطابق اصول صحی و فنی و اتخاذ تدابیرلازم برای ساختمان خانه های ارزان قیمت برای اشخاص بی بضاعت ساکن شهر.

البته در قرن بیست و یکم توجه خاص به همه جوانب طراحی معماری و دسترسیها و مصالح و نما و تجهیزات بهداشتی و ضد عفونی کردن و ... ضروریست. 

ماده 55قانون شهرداریها ( شرح وظایف شهرداری )

 

ماده 55قانون شهرداریها

 

شرح وظایف شهرداری

ماده 55 وظایف شهرداری به شرح ذیل است:

ادامه نوشته

چكيده ضوابط راه پله و آسانسور

 

 

با ادغام ضوابط معلولين و آسانسور و ايمني و آتش نشاني در مورد راه پله و آسانسور مورد نياز در طرح هاي مسكوني به نتايج زير ميرسيم :

1 – ابعاد داخل به داخل باكس راه پله 240 در 480 سانتيمتر. ( ضمنا چشم پله نداشته باشد براي جلوگيري از دودكش شدن باكس راه پله . )

2 – ابعاد داخل به داخل باكس آسانسور 160 در 200 سانتيمتر.

3 -  لابي جلوي آسانسور 150 در 150 سانتيمتر.

4 – در صورتيكه در هر طبقه تا چهار واحد مسكوني داشته باشيم يك واحد راه پله و آسانسور كافي است .

5 - در صورتيكه در هر طبقه  بيشتر از چهار واحد مسكوني داشته باشيم حداقل دو واحد راه پله و آسانسور.

6 – ارتفاع پله 17 سانتيمتر وعرض كف پله 30 سانتيمتر و ديوار دور تا دور باكس راه پله و باكس آسانسور 20 سانتيمتر .

 

 

نو آوری در مصالح نوین

 

 

نو آوری معنایی ندارد مگر آنکه آنچیزی باشد که برای

 شما مهم است.

 

 

نظم و ترافیک

 

 

شهر مانند يك موجود زنده محتاج نظم و ترتيب سيستمي و فعال و پوياست ، در صورتيكه هريك از سلولهاي اين پيكر بدرستي كار نكند مطمئنا موجبات ناراحتي يا بيماري را فراهم ساخته و در نتيجه نا آرامي و بيقراري و فرسودگي و خمودگي و .... را به دنبال داشته و زندگي را سخت و دشوار ميكند.

 به قول حكيم ابوالقاسم فردوسي

 " چو عضوي به درد آورد روزگار    دگر عضوها را نماند قرار    تو كز محنت ديگران بي غمي    نشايد كه نامت نهند آدمي "

 نظم و تربيت شهري شهروندان در شهر باعث راحتي و آسايش و زندگي آنان است.

 يكي از اصلي ترين نياز هاي شهر و شهروندان در زندگي ، شبكه هاي دسترسي و كنترل  ترافيك است.

 شهروندان اكثر شهرهاي دنيا با سنگيني ترافيك دست و پنجه نرم ميكنند و ساعاتي از وقتشان  در خيابان ها سپري ميشود ولي آنها داراي  نظم و تربيت شهري هستند و اين سنگيني ترافيك براي آنها قابل تحمل تر است تا ما .

نقش قوانين بازدارنده ، درقانونمندي و فرهنگ سازي و تربيت شهري شهروندان شهرهاي پيشرفته بسيار پر رنگ بوده است.

ضرورت ايجاد و احداث پاركينگ

 

در عصر حاضر با توجه به كثرت و رشد جمعيت در شهرها بواسطه زاد و ولد و مهاجرت و ثابت بودن مساحت زمين و بالا رفتن سطح رفاه خانواده ها و ....... داشتن حد اقل يك اتومبيل يا بيشتر براي هر خانواده دور از انتظار نيست.

 در نتيجه چاره انديشي براي تسهيل در ايجاد و احداث پاركينگ ضروري و الزاميست.

در اين راه بايد از همه امكانات موجود جهت حل مسئله كه در آينده اي نزديك تبديل به بحران خواهد شد استفاده شود.

  از جمله سطوح زيرين برخي از كاربريها مانند خيابانها و برخي از سطوح چمن كاري پاركها و بوستان هاي شهري و استفاده از تكنيكهاي روز دنيا و .....

يكي از اشتباهاتي كه شهرداريها بخصوص شهرداري تهران در اين زمينه مرتكب ميشود ،  اين است كه به كاربريهاي بخش خصوصي مانند منازل و مجتمع هاي مسكوني يا تجاري و  اداري  اجازه نميدهد از تكنيكهاي تامين پاركينگ مانند آسانسور هاي خودرو بر يا پاركينگ هاي مكانيزه به دلايل مختلف مانند مسائل ايمني و آتش نشاني و نجات و غيره استفاده شود. در صورتيكه بسياري از فضاي قابل استفاده براي تامين تعداد بيشتر  پاركينگ صرف گردش رمپ ها و ضوابط قابل اغماض ديگر ميشود.

همچنين براي چمن كاري در بوستانها به خاك به ضخامت نا محدود نيازي نيست و چمن كاري مورد نظر با طرح هاي متنوع ميتواند با استفاده از تكنيك هاي معمولي روي سقف هاي پاركينگ هاي طبقاتي احداثي در زير زمين  اجرا و در آب مصرفي نيز  صرفه جويي  شود.

همچنين مديريت زماني پاركينگ هاي موجود نيز بسيار كار ساز است . به عبارتي ديگر مثلا پاركينگ اداره اي پس از  اوقات اداري خاليست و ميتواند مورد استفاده مشتريان واحد هاي تجاري يا تفريحي  يا ورزشي قرار گيرد.

همچنین با حذف محدودیت ارتفاعی پارکینگ در ضوابط شهرسازی و با اضافه شدن ارتفاع سقف پاركينگ ميتوان به جاي پارك يك اتومبيل دو يا سه اتومبيل روي هم با تدابيري پارك شوند.

پیام به همه بازدید کنندگان محترم و عزیزم

 

با سلام و درود بیکران به هم دهکده ای های عزیزم در دهکده جهانی 

دوستان عزیزی از کشورهای  مختلف منجمله امریکا ، انگیس ، لهستان ، کانادا ، برزیل ، استرالیا ، اکراین ، کویت ، امارات ، و ...... بارها به این وب سایت سر میزنند و باعث خوشحالی من میشوند  ، ولی متاسفانه از هیچکدام پیامی یا نظری نمی بینم .

با توجه به اینکه عصر حاضر عصر ارتباطات و تبادل اطلاعات است خوشحال میشوم تا با ارسال پیامی یا نظری در محکم کردن پیوندها و ارتباطات دوستانه و علمی و هنری بکوشیم.

در همین جا آمادگی خودم را در پاسخگویی به سوالات همه دوستان در همه زمینه های موضوعات وب سایتم ، یا در کرکسیون طرح ها و نقشه های معماری اعم از مسکونی یا تجاری و اداری وتفریحی و گردشگری و ..... البته تا آنجایی که بلدم اعلام مینمایم .

در صورت نیاز میتوانید با ارسال نظر خصوصی خود و ارائه شماره تماس خودتان در اولین فرصت ارتباط برقرار نماییم.

منتظر شما هستم .

 

آف- گرید سیتی Off-Grid City

 

 

 

مسابقه بین المللی  طراحی شهرسازی اینچان- کره جنوبی 2009  ، در جولای 2009 توسط شرکت توسعه  منطقه آزاد اقتصادی اینچان، با هدف تغییر شهر اینچان (به عنوان یک کلان شهر) به شهری با قابلیتهای جهانی قرن بیست و یکم  و ایجاد پتانسیلها و کاربری های جدید متناسب با مسائل ومشکلات کنونی شهری و همچنین اشاعه فرهنگ و نگرش جدید به طراحی شهری با اصول بین المللی برگزار گردید.

موضوع اصلی رقابت طراحی یک مجموعه شهری جدید با نگاهی آینده گرایانه و فوق مدرن ، همراه با توجه به محیط زیست، تکنولوژی نوین و  انسان - به عنوان مخاطب اصلی - با آهنگ و هارمونی مورد قبول از نظر اصول زیربنایی طراحی (شهرسازی، معماری و تکنولوژی) عنوان گرديد.

سایت مورد نظر عبارت بود از زمینی به مساحت حدودی 1,677,704 متر مربع، واقع در منطقه 11، موسوم به "سونگدو" ، در منطقه آزاد اقتصادی اینچان کره جنوبی. لازم به ذکر است که سایت مذکور نقش مؤثری به عنوان خط ساحلی دریای چین در منطقه سونگدو ایفا می کند.

 

 

 از این رو، متناسب با اصول فوق، تیمی متشکل از دانشجویان دوره دکترای مهندسی معماری، از دانشگاه شفیلد انگلستان، به سرپرستی علی کشکولی (دانشجوی ایرانی دکترای مهندسی معماری و استراکچر) در رقابت مذکور شرکت و نهايتا موفق به دریافت "نشان افتخار" این رقابت گردیدند.  گروه فوق نام " آف- گرید سیتی" را برای این مجموعه برگزیدند.

" آف- گرید سیتی" به معنی شهریست که هیچ گونه وابستگی از نظر آب آشامیدنی، فاضلاب، گاز مصرفی، برق شهری و صنعتی، و همچنین دیگر امکانات شهری به مناطق اطراف نداشته و کل امکانات و منابع خود را به صورت مستقل تآمین می کند؛ به عبارت دیگر شهری خودکفا و بی نیاز از دیگران!

سیستمهای  معرفی شده جهت تأمین انرژی در" آف گرید سیتی" عبارتند از:

- تأمین الکتریسیته  از انرژی خورشیدی ، انرژی باد ، فعل انفعالات شیمیایی گیاهان و جلبکها، و انرژی حاصل از بازیافت فضولات شهری و صنعتی.

- تأمین انرژی حرارتی از انرژی خورشیدی و منابع ژئوترمال (انرژی زمين گرمايي).

- تأمین آب جهت  مصارف شهری و صنعتی از آب باران و بازیافت فاضلاب و آبهای روان. لازم به ذکر است که این منبع جهت  مصرف آب غیر شرب پیشنهاد گردیده است.

 

پروسه طراحی

    طراحی پروژه مذکورحدودا پنج ماه به طول انجامید و طی دو فاز انجام پذیرفت:

1. فاز تحقیقاتی : جمع آوری مطالب مربوطه آنالیزهای مختلف از قبیل:

- آنالیز محلی : موقعیت محلی سایت (در آسیای شرقی، در کره جنوبی، در شهر اینچان)، موقعیت سایت از دیدگاه توپوگرافی و عوارض زمین، موقعیت سایت از دیدگاه محیط زیست و پتانسیلهای طبیعی موجود در منطقه.

- آنالیز فرهنگی : سنتها ، آیین و رسوم  و صنایع دستی محلی.

- آنالیز تاریخی : از دیدگاه سیاسی، شهرسازی و معماری در آسیای شرقی، کره جنوبی و اینچان.

- آنالیز اقتصادی : تقسیم بندی و طبقه بندی اقتصادی منطقه در اینچان و کره جنوبی.

- آنالیز مواد و روشهای احداث سازه: مواد، روشها و تکنیکهای محلی و رایج در منطقه که برگرفته از شرایط محیطی و فرهنگی است.

2. فاز طراحی : این فاز خود در دو مرحله انجام شد:

الف: طراحی نظری یا تئوریک؛ که شامل "برین استورمینگ" ‌‌ یا طوفان ذهنی به معنای شناخت و ایده- پردازی گروهی است. این عمل در جهت طبقه بندی نیازهای پروژه از دیدگاه سرمایه گزار و همچنین استفاده کننده صورت پذیرفت.

ب : طراحی عملی؛ در این مرحله براساس نتایج حاصل از مراحل قبلی، طراحی ترسیمی در مقیاس واقعی پروژه آغاز شد. بنابراین ، بر اساس اصول و رهنمودهای تعیین شده از طرف شرکت برگزار کننده مسابقه، طرح جامع پروژه ارائه گردید.

 

مجموعه مذکور شامل هفت قسمت (براساس نقشه تقسیم بندی کاربری محلی، تعیین شده از طرف شرکت برگزار کننده مسابقه) می باشد:

1- دراگون ویلِیچ : این مجموعه در بر دارنده واحدهای آپارتمانی گران قیمت جهت اسکان قشر مرفه (تجار، مدیران و ...)  داخلی و بین المللی طراحی گردیده. فرم کلی مجموعه برگرفته از نماد اسطوره ای اژدها (دراگون) است، که می توان آن را یکی از نمادهای منحصر بفرد آسیای شرقی دانست. در طراحی این مجموعه جهت قرارگیری ساختمانها و ارتفاع آنها به صورتی است که واحدها از بالاترین حجم استفاده از نور خورشید در فصول سرد و همچنین از بالاترین دید دریا برخوردارند.

2- سونگدو تاور: یا برج تجاری سونگدو، در بر دارنده واحدهای اقتصادی- تجاری است. فرم کلی این برج برگرفته از لباس محلی و سنتی زنان کره ای و ارتفاع آن در حدود 250 متر در نظر گرفته شده است. از نظر ایستایی و اصول طراحی سازه های بلند مرتبه، طراحی برج سونگدو ترکیبی از دو نوع ساختار کلاسیکِ سازه های بلند مرتبه : "سازه های بلند مرتبه هسته ای" و " سازه های بلند مرتبه پلی" می باشد. این عمل به دلیل زلزله خیز بودن محل و همچنین فشار بسیار بالای باد بر روی اجزای سازه در ساختمانهای مرتفع، در منطقه مذکور صورت گرفته است. همچنین برای بالا بردن ضریب اطمینان در مواقع آتش سوزی، و مواقع مورد نیاز جهت تخلیه برج، در طبقات معین، محلهای گوناگونی جهت فرود هلیکوپترهای تیم نجات منظور گردیده است.

 

3- سونگدو مال : یا مجتمع تجاری سونگدو؛ نکته جالب توجه این قسمت، الهام گیری از راه حل های طبیعت در برخورد با مسائل طراحی است، که اصطلاحا "بیونیک دیزاین" نامیده میشود. فرم کلی این مجموعه ساختمانها، برگرفته از فرم "کاترپیلار" (نوعی کرم شب تاب درختی) می باشد. استفاده از این فرم به دلیل قابلیت این موجود در رشد طولی با اضافه شدن بندهای بدن اوست. این نحوه چیدمان درمجموعه مذکور، قابیلت خوبی برای توسعه خطی  در زمان آینده با توسعه مناطق اطراف فراهم می کند.

4- سونگدو ویلِیج : این مجموعه عبارتست از آپارتمانهای مسکونی جهت اسکان قشر متوسط جامعه و دانشجویان. چیدمان ساختمانهای این مجموعه جهت قرارگیری ساختمانها و ارتفاع آنها به صورتی است که واحدها از بالاترین حجم استفاده از نور خورشید در فصول سرد و همچنین از بالاترین دید دریا برخوردارند.

5- سونگدو اِکُو کامیونیتی: مجموعه ای از ویلاهای توریستی که در طراحی آنها بالاترین ضریب بهره- وری انرژی (حرارتی، استفاده از نور طبیعی خورشید و تهویه طبیعی) لحاظ گردیده است.

6- مجموعه تحقیقاتی- فرهنگی سونگدو: این مجموعه شامل یک مرکز تحقیقاتی بزرگ، متشکل ازکتابخانه ها، کلاسهای آموزشی و ورزشی، موزه ها، اتاقهای سمینار و سالن های کنفرانس ، کافه تریاها و رستورانهای متعدد و در نهایت، یک تالار اجتماعات و تأتر می باشد. نکته برجسته این مجموعه استفاده از محوطه های باز (کرت یارد) جهت استفاده از نور و تهویه طبیعی و نیز فرم ارگانیک (مشابه عناصر طبیعت) است.

 

7- مجموعه صنعتی سونگدو: متشکل از کارگاه ها و دفاتر صنعتی (صنایع سبک) و همچنین قسمت مربوط به پارکینگ اتوموبیل ها میباشد. نکته برجسته این بخش، فرم دینامیک سقف ها و استفاده از فضاهای مواج زیر سقفها به عنوان فضاهای اداری است. این به خودی خود، نقش مؤثری در گردش صحیح و منطقی مواد و انرژی در این مجموعه صنعتی دارد.

خلاصه طرح

پروژه " آف- گرید سیتی "  را می توان به عنوان مجموعه ای از طراحی شهرسازی، معماری و تکنولوژی یاد کرد؛ که در بر دارنده راه حل های بسیاری در زمینه بهره وری در تولید و مصرف انرژی (انرژی اِفیشنسی)، مدیریت بازیافت، و به حداقل رساندن دی اکسید کربن و آلاینده های محیط زیست می باشد.

از جمله این راه حل ها، استفاده از بامهای سبز یا "گرین روف" در تمامی ساختمانهای این مجموعه جهت جلوگیری از اتلاف انرژی حرارتی (گرمایش و سرمایش) است. علاوه براین، همانطور که پیشتر در مقدمه ذکر شد جهت تأمین انرژی، روشهایی چون نصب توربینهای بادی و سلولهای ذخیره کننده انرژی خورشیدی (پی وی پنل) برروی بام ساختمانها، حاشیه خیابانها، حاشیه ساحل و مناطق جنگلی و همچنین تکنیکهای گوناگون جهت تولید و ذخیره سازی انرژی از فضولات صنعتی، مسکونی  و شهری در پروژه مذکور مد نظرقرار گرفته شده اند.

علاوه بر این در تعیین جهت قرارگیری ساختمانها، مکان یابی آنها، مدل سازی کامپیوتری، آنالیزها و همچنین محاسبات مصرف مواد و انرژی از نرم افزارهای گوناگون بهره گیری شده است.

 

		مولفین/ تیم طراحی : دانشجویان دکترای مهندسی معماری- دانشگاه شفیلد انگلستان: علی کشکولی  (از ایران)، یونگ کی کیم (از کره جنوبی)، شی وانگ (از چین)، الکساندر داجکوویچ (از مونتنگرو)

 

Inserted from <http://www.archnoise.com/Urbanism/11/offgridcity.htm

 و با تشکر و قدردانی از سایت فوق .