از نظر مبحث 4 مقررات ملی ساختمان، حداقل عرض هر پارکینگ برای دو واحد بین دو ستون 2.25 متر است و برای هر واحد اضافه تر 2.5 متر بایستی اضافه شود، به عبارت دیگر برای سه واحد مجاور هم، بایستی 7 متر و برای 4 واحد 9.5 متر لازم است.
بر اساس ضوابط و مقررات طرح تفصیلی یکپارچه شهر تهران، اصلاح شده براساس مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، ویرایش نهایی زمستان 1395 در پهنه R122، (مسکونی با تراکم متوسط)، 5 طبقه مسکونی با تراکم ساختمانی مجاز 300% و سطح اشغال 60% درقطعات با حداقل 250 متر مربع، درصورتیکه حداقل عرض گذر 10 متر باشد پروانه ساختمانی صادر میشود.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 10
تمام زمينها و ساختمان هاي خالي بايد در شرايط سالم، ايمن و بهداشتي نگهداري
شوند تا ويرانه نشده و آثار منفي بر سلامت و ايمني مردم نداشته باشند.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 8 و 9
استفاده از مصالح و فرآورده ها و روشهاي ساختمان درصورتي مجاز است كه علاوه بر
انطباق با الزامات مبحث پنجم و يازدهم مقررات ملّي ساختمان، اثر زيانبخشي بر سلامتي
سازندگان، ساكنان و استفاده كنندگان ساختمان و همچنين ساير مردم، عابران و ساكنان
ساختمانهاي مجاور نداشته باشد.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 9
مصالح اضافي و نخاله هاي ساختماني بايد بدون لطمه به محيط زيست، به طريقي كه
شهرداري و ساير نهادهاي قانوني مسئول تعيين كنند، ازمحل كارگاه انتقال يابد.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 10
هرگاه هنگام شروع و درحين عمليات ساختمان آثاري حاكي از وجود ابنيه و هرگونه
آثار ديگر مربوط به ميراث فرهنگي كشور يافت شود، بايد عمليات ساختماني توسط مالك و سازنده متوقف و به سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري كشور و ديگر نهادهاي قانوني مسئول اطلاع داده شود .ادامة عمليات ساختماني منوط به اخذ مجوز ازسازمان و نهادهاي ياد شده خواهد بود.در غير اينصورت عدم رعايت ضوابط و قوانين ميراث فرهنگي كشور تلقي شده و اعمال قانون خواهد شد.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 31
در بافتهاي شهري تاريخي، محدوديت ارتفاع و اندازه هاي بنا بايد طبق ضوابط مورد
تأييد سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در نظر گرفته شود.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 37
در تمام ساختمانهاي داراي نماي شيشه اي، در نظر گرفتن تجهيزات يا تمهيدات
مناسب جهت نظافت نما از جبهه بيروني به گونه اي كه در نما و حجم ساختمان تاثير نامطلوب
نگذارد، الزامي است.
انتخاب نوع، تعداد لايه ها و ضخامت شيشه بايد مطابق با مباحث 5 و 19 مقررات ملي
ساختمان و استانداردهاي ملّي ايران صورت پذيرد.
استفاده ازنماهاي شيشه اي پيوسته در ساختمانهاي مسكوني مشرف به معابر ممنوع است.
تمام سطوح شيشه اي با عرض بيش از 0/90متر و مساحت بيش از 1/50 متر مربع که
در مجاورت فضاي باز يا معبر قرار دارند، بايد از شيشة ايمن و غير ريزنده باشند.
مصالح نما بايد بدون مغايرت با مباحث ديگر، به روشي مناسب به ساختار اصلي ساختمان
اتصال كافي و مناسب داشته باشد تا خطر جدا شدن و فرو ريختن نما به وجود نيايد.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 38
درزهاي انقطاع و انبساط بايد در نما و بام ساختمانها با مصالح و روش مناسب پر يا
پوشيده شوند.
بر اساس مبحث 4 مقررات ملی ساختمان صفحه 45
"در" اصلي بايد از نوع لولايي با پهناي مفيد حداقل 0/90 متر و ارتفاع مفيد حداقل 2/05
متر باشد مگر آنكه در مقررات اختصاصي تصرفي به گونه اي ديگر تعيين شده باشد.
درهای دو لنگة بدون وادار وسط كه به عنوان در اصلي به كار ميروند، بايد در هنگام باز شدن لنگة فعال،
حداقل0/80 متر پهناي مفيد بدون مانع داشته باشند. پهناي هر لنگه در نبايد از 1/20 متر بیشتر باشد.
وسايل متوقف كننده يا تنظيم كنندة حركت درها نبايد بلندي قد راه را به صورت موضعي به كمتر
از 1/95 متر كاهش دهند.
خانه را از کجا بخریم؟
از کجا بفهمیم خانه ها چه مشخصات و کیفیتی دارند؟
گروه (مهندس ولی) در حال فراهم سازی مقدمات امکان درجه بندی و
صدور گواهی برای انواع ساختمانها ، بویژه ساختمانهای مسکونی است.
این گواهی ها در چهار درجه شامل :
گواهی ممتاز (پلاتین) ، گواهی عالی (طلایی) ، گواهی خوب
(نقره ای) ،و گواهی متوسط (برنزی) هستند.
که با استفاده از تجربیات کشورهای پیشرفته مانند انجمن LEED با مستند های
واقعی و قابل اعتماد انجام خواهد شد.
انسانهای هدفمند همواره به دنبال ایجاد و بهبود شرایط لازم برای یک
زندگی مطلوب و با نشاط بوده اند.
یکی از موارد لازم زندگی خانه است.
هرچه توقعات انسانها از خانه بالاتر باشد نقش هنر و هنرمندان تکنیک و
تکنولوژی ، طبیعت و محیط زیست پر رنگ تر میشود.
همانطور که میدانید بیس و پایه اکثر قوانین ایران ، قوانین و مقررات کشور انگلستان و فرانسه است و در آن سالهای دور با بیسوادی و سادگی مردم ، اعمال ضابطه و قانون ، کار ساده ای نبوده و البته همین الان هم کار ساده ای نیست و کماکان تا بتوانیم قانون گریزی میکنیم.
به مصوبه ای برخورد کردم حیفم آمد به اطلاع همه مهندسان و همکاران عزیزم نرسانم و اون آیین نامه ساختمانی شهر تهران است که بر اساس دستورالعمل های صادره از سال 1309 تا سال 1328 جمع آوری و بتصویب انجمن شهر در 1331/4/21 رسیده و ابلاغ و ملاک عمل ساختمان سازی گردیده است و هم اکنون هم بسیاری از ضوابط آن هنوز نافذ و ملاک عمل تایید نقشه هاست.
متن آیین نامه عینا به شرح زیر میباشد :
آیین نامه ساختمانی شهر تهران مصوب انجمن شهر در جلسه 1331/4/21 دور ششم انجمن بخش اول پروانه ساختمان ماده 1- اقدام به هریک از عملیات ذیل بدون پروانه شهرداری در شهر و حومه تهران ممنوع است : ساختمان بنای جدید یا تغییر بناهای موجود . 1- طرز درخواست پروانه ساختمان: ماده 2- درخواست کنندگان پروانه ساختمانی باید قبل از تهیه نقشه ساختمان درخواست خود را روی برگ چاپی (درخواست تهیه نقشه ) که نمونه آن در آخر این آیین نامه موجود است و همیشه از دفتر فنی برزنهای شهرداری تهران میتوان تحصیل نمود تکمیل نموده و به انضمام دو نسخه ازطرح وضعیت محل به دفتر برزن مربوطه تسلیم نمایند. چنانچه اداره نامبرده پس از بازدید محل و تطبیق آن با نقشه های اساسی توسعه و اصلاح خیابانها و گذرهای عمومی مانعی نبیند برگ چاپی رسمی (پروانه تهیه نقشه) که نمونه آن در آخر این آیین نامه موجود است به درخواست کننده داده خواهد شد. ماده 3- درخواست کننده پس از دریافت پروانه تهیه نقشه میتواند نقشه های لازم را مطابق ماده 4 توسط مهندسین معمار دیپلمه یا مهندسین ساختمان و معماران مجازی که دارای گواهینامه مخصوص از وزارت فرهنگ باشند تهیه نموده به ضمیمه برگ چاپی (درخواست پروانه ساختمان) به دفتر برزن مربوطه تسلیم نمایند. 2- طرز تهیه نقشه ساختمان: ماده 4- نقشه هایی که طبق ماده 3 برای گرفتن پروانه باید تسلیم شهرداری بشود قطعی بوده و به شرح ذیل خواهد بود. الف - طرح وضعیت محل ساختمان و حیاط به مقیاس لااقل یک صدم که محل ساختمان نیز در آن مشخص شده باشد. ب - نقشه کلیه اشکوبهای ساختمانی به مقیاس لااقل یکصدم . ج - لااقل یک برش از ساختمان به مقیاس یکصدم. د - نقشه کلیه نماهای مشرف بگذربه مقیاس یکصدم . در نقشه های نامبرده باید کلیه ابعاد تعیین گردد و درصورتی که شهرداری لازم بداند باید تمام محاسبات فنی راجع به استقامت ساختمان نیز ضمیمه شود. اضافه بر نقشه های نامبرده باید مصالح اساسی که درساختمان و مخصوصاً در نما بکار برده میشود در کنار نقشه ها توضیح داده شود. ماده 5- کلیه نقشه های نامبرده باید در دو نسخه به دفتر برزن مربوطه تسلیم گردد که پس از تصویب یک نسخه در برزن باقی بماند و نسخه دیگر به ضمیمه پروانه ساختمان به درخواست کننده پس داده میشود. تبصره 1- رنگ درب و پنجره هاییکه مشرف به گذر خواهد بود نباید زننده باشد. تبصره 2- جهت پروانه دیوارکشی در داخل شهر نقشه وضعیت زمین و محل و نماهای مشرف بگذر به مقیاس یک دویستم ضروری است ولی برای اراضی که بزرگترین بعد آنها از پنجاه متر تجاوز کند مقیاس نقشه وضعیت محل بجای یک دویستم ممکن است یک پانصدم باشد. ماده 6- برای تغییرات اساسی ساختمانهایی که در برگذر واقع شده اند مالکین باید شرحی مبنی بر کلیه عملیاتی که میخواهند انجام دهند و طرز اجراء و تاریخ شروع آنرا بضمیمه دو نسخه طرح وضعیت محل بدفتر برزن مربوطه تسلیم نموده و پس از کسب موافقت برزن شروع بعمل نمایند. ماده 7- درمورد ساختمانهایی که برای تأسیس کارخانه ها تخصیص داده میشود باید علاوه بر پروانه ساختمانی شهرداری پروانه های ادارات مربوطه دیگر رانیز تهیه نمود. ماده 8- برزن مربوطه مکلف است بدرخواست کتبی مالک یا نماینده او در ظرف بیست روز جواب مقتضی بدهد پس از انقضای مدت نامبرده مالک و یانماینده او میتواند ساختمان خود را طبق مواد آیین نامه شروع نماید بشرط اینکه درهرحال تاریخ شروع ساختمان را ده روز قبل از شروع به عملیات کتباً باطلاع شهرداری برساند. 3- مدت اعتبار پروانه ساختمانی : ماده 9- ارزش پروانه ساختمانی شهرداری یکسال از موقع صدور پروانه تا شروع به ساختمان است و اگر عملیات ساختمانی در مدت یکسال از تاریخ صدور پروانه شروع نشود باید مجدداً پروانه ساختمانی درخواست نماید. ماده 10- لااقل ده روز قبل از شروع به عملیات ساختمانی دارنده پروانه ساختمانی باید شهرداری را کتباً از منظور خود مطلع سازد. تبصره - چنانچه ساختمان باید در برگذر انجام شود مالک باید برزن مربوطه را قبلا" مطلع سازد تا مهندس برزن در موقع تعیین بروکف گذر در محل حضور یافته و دستورهای لازم را صادر نموده و صورتمجلسی که بامضأ مهندس مالک و مهندس برزن رسیده باشد تنظیم گردد. 4- بازرس عملیات ساختمانی : ماده 11- مهندسین برزنهای شهرداری درتمام مدت ساختمان مأمور بررسی در مطابقه ساختمان با نقشه های مصوب خواهند بود و برای این منظور کلیه نقشه های مصوب شهرداری باید همیشه در محل ساختمان موجود باشد تا درموقع مراجعه مهندسین برزن فوراً باختیار آنان گذارده شود . چنانچه در حین ساختمان اختلاف کلی بین ساختمان و نقشه های مصوب پیدا شود که در نتیجه نمای مشرف بگذر تغییر کلی کرده و یااینکه از لحاظ بهداشت با مقررات این آیین نامه وفق ندهد مهندسین برزن باید فوراً گزارش آن را به برزن مربوطه به شهرداری تسلیم نمایند تااینکه دستورهای لازم از طرف اداره نامبرده بمنظور تکمیل ساختمان صادر گردد. تبصره - تغییرات جزیی که درحین عمل درساختمان وارد م یشود بشرط آنکه با آنچه در ماده بالا ذکر گردیده مغایرت نداشته باشد اشکالی نخواهد داشت . 5- پروانه استفاده از ساختمان: ماده 12- پس از اتمام ساختمان مطابقت بنا با نقشه های مصوب و استحکام آن باید توسط همان مهندسی که نقشه ها را برای مالک تهیه و یامهندس و یامعمار دیگری که از طرف مالک ساختمان بنا را نظارت کرده و صلاحیت او مورد تصدیق شهرداری باشد با قید تاریخ اتمام در پشت پروانه ساختمان و درجایی که برای این منظور تعیین گردیده است گواهی شود. ماده 13- صاحبان ساختمانها مکلفند بعد از اتمام ساختمان پروانه گواهی شده نامبرده در بالا را بقسمت فنی برزن مربوطه ارایه داده و تقاضای بازدید ساختمان را بنمایند و قسمت فنی نامبرده پس از رسیدگی درصورتی که ساختمانها بانقشه ها و مفاد این آیین نامه تطبیق نماید از طرف شهرداری پشت پروانه ساختمان و درمحلی که برای این منظور تعیین گردیده است حق استفاده از ساختمان مزبور را در ظرف پانزده روز ازتاریخ تقاضا گواهی خواهد نمود. همین عمل ممکن است برحسب تقاضای صاحب ساختمان برای قسمتی از ساختمان که باتمام رسیده باشد انجام گیرد. تبصره 1- برای ساختمان در گذرهایی که فعلا" وضعیت آنها در نقشه اصلاحی شهر معلوم نیست پروانه غیر قطعی صادر خواهد شد. تبصره 2- هرگذری که وضعیت قطعی آن در نقشه اصلاحی شهر معلوم گردد بیدرنگ باطلاع عموم خواهد رسید. ماده 14- پروانه های صادره از طرف شهرداری همانطوریکه در برگ پروانه قید شده است بهیچوجه مدرک مالکیت نخواهد بود. ماده 15- هرکس بدون پروانه شهرداری ساختمان نماید بعنوان متخلف تعقیب و شهرداری حق خواهد داشت در صورتیکه ساختمان طبق مفاد آیین نامه نباشد ساختمان او را متوقف ساخته یا خراب نماید مگر درموردیکه مشمول ماده هشت باشد. بخش دوم مشخصات فنی ساختمانها ماده 16- هرساختمان جدید در کلیه قسمتها باید بطریقی بنا شود که درهیچ مورد موجب خطر برای کارگران و همسایگان و یا اشخاصی که از گذرهای مجاور عبور می نمایند نباشد. ماده 17- هرگاه دراثنای ساختمان یا بعد از اتمام آن درمدتی که به گواهی کارشناسان فنی باید عادتاً بنا سالم و بی عیب بماند و مخاطرات یا معایبی که تولید خطر نماید حادث گردد که از لحاظ فنی ناشی از سوء اجرای ساختمان شناخته شود مهندسینی که استحکام بنا را گواهی نموده و همچنین مقاطعه کاریکه تحت نظارت مهندسین نامبرده ساختمان را اجرا نموده هریک بسهم خود مسئول آن عیب یا خطر خواهند بود. ماده 18- نصب حصار موقت در گذرهای همگانی در کارگاههای ساختمانی تا خاتمه نمای ساختمانی اجباری است حصار مزبور حداکثر نباید بیش از دومتر پهنای گذر را بگیرد مگر با اجازه شهرداری . ماده 19- ریختن خاک و مصالح ساختمانی در خارج از حصار موقت نامبرده در پیاده رو یا درگذر باید بااجازه برزن مربوطه باشد. ماده 20- ضخامت دیوارهای خارجی ساختمانی مسکونی باستثنای دیوار ایوانهای وابسته نباید از 30 سانتیمتر کمتر باشد. ماده 21- درساختمانهایی که نقشه آنها برای کسب پروانه بشهرداری ارسال میشود باید محل مناسبی که دارای فضای کافی بوده و بتوان در موقع ضرورت آنرا تبدیل به پناهگاه در مقابل خطرات هوایی نمود پیش بینی شود. ماده 22- لوله کشی های آب مشروب و گندآب ساختمانها باید طوری پیش بینی شود که بعداً بتوان آنها را به شبکه لوله کشی آب مشروب و گندآب شهر به آسانی وصل نمود. بخش سوم-ارتفاع ساختمانها نسبت به گذرهای مجاور، پخها و پیش آمدگی در محل گذرها 1- ارتفاع ساختمانها نسبت به گذرهای مجاور ماده 23- حداکثر ارتفاع ساختمانهای در برگذرهای عمومی نسبت بعرض گذرها بطریق ذیل خواهد بود. الف - برای کوچه های بعرض کمتر از 8 متر حداکثر ارتفاع ساختمان 10 متر . ب - برای گذرهای بعرض 8 الی 15 متر حداکثر ارتفاع ساختمان مساوی عرض گذر باضافه یک چهارم آن خواهد بود. ج - برای گذرهای عریض تر از 15 متر ارتفاع ساختمان آزاد و در گذرهای منطقه بازرگانی لااقل دو اشکوبه از کف پیاده رو خواهد بود ولی هر ساختمانی که از ساختمانهای مجاور بلندتر باشد باید علاوه بر نمای اصلی ساختمان طرفین آن نیز نماسازی گردد. تبصره 1- ارتفاع ساختمان از کف پیاده رو گذر تا بالای کتیبه و عرض گذر در روی یک خط عمود بر محور گذر بین دوبر حساب خواهد شد. تبصره 2- در گذرهای شیب دار ارتفاع بنا در وسط جبهه مشرف به گذر ساختمان اندازه گرفته خواهد شد ولی درهیچ مورد حتی در بالاترین نقطه بنا ارتفاع نباید بیش از دو متر از حدی که تعیین گردیده است تجاوز نماید. ماده 24- درصورتیکه مالکین بخواهند در گذرهایی که عرض آنها کمتر از پانزده متر است ساختمانهایی بلندتر از آنچه در ماده 23 ذکر گردیده بنا نماید باید بهمان اندازه که ارتفاع ساختمان از حد نامبرده زیادتر است از برگذر عقب تر ساختمان نماید. ماده 25- هربنایی که در زاویه دو گذر که هم عرض نیستند قرار گیرد ممکن است در جبهه گذر کم عرض نیز ارتفاع ساختمان را باندازه ارتفاع گذر عریض تر گرفت مشروط براینکه در هیچ حال طول جبهه بنا درگذر کم عرض بیش از ارتفاع ساختمان نباشد و ارتفاع بقیه ساختمان در گذر کم عرض طبق ماده 23 خواهد بود. ماده 26- درچهارراهها و در میدانهایی که چندین گذر یکدیگر را تلاقی مینمایند ارتفاع ساختمانها نسبت به عریضترین گذرها تعیین خواهد شد. 2- پخ در محل تقاطع دو گذر: ماده 27- درساختمانهای واقع در زاویه دو گذر که یکی از آنها از 6 متر عریضتر باشد باید پخی که دو ضلع مجاور درآن مساوی بوده و عرض آن معادل 1/10 مجموع عرض دو گذر است منظور گردد اگر پخ نامبرده منحنی است باید در داخل پخ مستقیم محاط باشد. تبصره - انتخاب پخ مستقیم و منحنی باختیار شهرداری است و در نقاطی که سابقاً بدون مراعات پخ ساختمانهای اساسی ایجاد شده است شهرداری حق خواهد داشت که از نظر قرینه سازی در زوایای مقابل نیز پخ قایل نگردد و بهمین طریق نسبت به پخ هاییکه طبق دستور بالا انجام نشده است شهرداری حق خواهد داشت که در زوایای مقابل پخی بهمان شکل و اندازه منظور دارد. 3- پیش آمدگی های مختلف در گذر : ماده 28- پیش آمدگی در گذر از بری که شهرداری برای گذر معین نموده حساب خواهد شد ولو اینکه بعضی از ساختمانها از این برتجاوز گرده باشد. ماده 29- ارتفاع زیر پیش آمدگی ایوانها نسبت به کف پیاده رو نباید از 5/3 متر کمتر باشد. ماده 30- حداکثر پیش آمدگی های جزیی فقط تا اندازه هایی که در زیر ذکر میشود مجاز خواهد بود. الف - سنگ زیر بنا در کلیه گذرها 5 سانتیمتر. ب - ستونهای باشکال مختلف و مجردی در کلیه گذرها 10 سانتیمتر. ماده 31- ایوان باز فقط در گذرهایی که عرض آن از 8 متر بیشتر است بطریق زیر اجازه داده میشود. در گذرهای بعرض هشت الی ده متر حداکثر پیش آمدگی 80سانتیمتر . در گذرهای بعرض 10 - 15 متر یکمتر . درگذرهای بعرض 15-30 متر 20/1 متر . درگذرهای بعرض 30 متر ببالا حداکثر پیش آمدگی 35/1 متر . ماده 32- فاصله آخرین ایوان هرساختمان از حد زمین مجاور نباید کمتر از یکمتر باشد. ماده 33- ایوانهای بسته (بو و بندو) فقط در گذرهای عریضتر از 12 متر بطریق ذیل مجاز است . درگذرهای بعرض 12 متر الی 20 متر (دوازده الی بیست متر ) حداکثر پیش آمدگی یکمتر. ماده 34- مجموع طول ایوانهای بسته هراشکوب نباید از یک سوم طول جبهه مشرف به خیابان ساختمان بیشتر باشد. ماده 35- ساختمان هرگونه پیش آمدگی بمنظور سایه بان آزاد است مشروط براینکه هیچگاه ارتفاع زیر آن از کف پیاده رو کمتر از 3 متر نبوده و پیش آمدگی آن نیز بیش از دو سوم عرض پیاده رو نباشد. ماده 36- ارتفاع پایین ترین نقطه پرده های آفتابگیر نباید از کف پیاده رو از 25/2 متر کمتر باشد و پیش آمدگی های آنها حداکثر دو سوم عرض پیاده رو بوده و درهیچ حال بیش از سه متر نخواهد بود. ماده 37- پرده های آفتابگیر نباید بهیچوجه به آنچه که در پیاده رو مانند تیر و غیره موجود است بسته شده باشد و بطور کلی باید تمام سطح زیر آن کاملا" باز و آزاد باشد. ماده 38- پیش آمدگی تابلوها و آگهی های الوان از هرنوع باید طوری باشد که پایین ترین نقطه آنها از کف پیاده رو کمتر از سه متر نباشد. ماده 39- پیش آمدگی لوله های ناودان حداکثر 35 سانتیمتر خواهد بود و در هیچ حال نصب ناودانهای شره بطرف گذر مجاز نیست . ماده 40- پیش آمدگی پله هایی که در مجاور گذر قرار داده میشود نباید از 45 تا50 سانتیمتر تجاوز نماید. ماده 41- کار گذاردن درهایی که بطرف گذر باز میشود و نصب لوله های بخاری که از سطح نمای ساختمان خارج میشود ممنوع است . ماده 42- پیش آمدگی درهای تاشو نباید از 15 سانتیمتر تجاوز نماید. بخش چهارم وضعیت داخلی ساختمانها ماده 43- کلیه اطاقهای قابل سکونت باید دارای نور مستقیم کافی و هوای آزاد بوده و سطح هر اطاق مسکونی دست کم 7/5 مترمربع باشد مشروط براینکه حجم اطاق درهیچ حال کمتر از 22/5 مترمکعب نباشد. ماده 44- سطح پنجره های هراطاق مسکونی باید دستکم مساوی یک هشتم سطح آن باشد. ماده 45- ارتفاع اشکوب اول از کف تا زیر سقف دستکم سه متر بوده و ارتفاع اشکوبهای دیگر از کف تازیر سقف نباید از 2/80 متر کمتر باشد . تبصره - ارتفاع گاراژ شامل این ماده نخواهد بود. ماده 46- قسمتهای مسکونی ساختمان و زیرزمین باید بطور کلی درمقابل رطوبت عایق سازی شده باشد. ماده 47- گرمابه و مستراح در داخل ساختمان باید مستقیماً از خارج نور و هوا گرفته و از لحاظ وسایل بهداشت از قبیل سیفون و هواکش کامل باشد بعلاوه هواکش هر مستراح با هواکش گرمابه باید هرکدام مستقل باشد. ماده 48- حداقل ابعاد مستراح و گرمابه و دوش بطریق زیر خواهد بود. الف - سطح مستراح 20/1 *1 مترارتفاع 2/30 متر. ب - سطح گرمابه 1/5*2 متر ارتفاع 2/30 متر. ج - سطح دوش 1/20*1 متر ارتفاع 2/30 متر. تبصره - اندازه سربینه جزء گرمابه نبوده و جداگانه منظور خواهد شد. ماده 49- سقف گرمابه و مستراح باید طوری فرش و عایق شده باشد که قابل شستشو بوده و آب در کف آنها باقی نماند. ماده 50- آشپزخانه باید دارای نور و هوای کافی بوده و کف آن عایق و قابل شستشو باشد. پاشیر و محل ظرفشویی و کلیه لوله های فاضلاب باید دارای سیفون باشند. ماده 51- چاههای مستراح و گرمابه و آشپزخانه باید دارای هواکش مستقل و بعلاوه باید چاه مستراح و گرمابه از چاه آشپزخانه مستقل باشد. ماده 52- آب انبار باید طوری ساخته و عایق شود که از هیچ طرف آبهای کثیف سطحی یا گندآب چاهها به آن نفوذ ننماید. ماده 53- حجم آب انبار برای هرآپارتمان دستکم 15 مترمکعب خواهد بود. ماده 54- دودکش باید با مصالح بنایی ساخته شده و دستکم 70 سانتیمتر از روی بام بالاتر باشد و در مورد بامهای شیروانی سر دودکش نباید از تیغه فوقانی شیروانی پایین تر باشد فاصله دودکش نیز باید از نمای ساختمان کمتر از یکمتر باشد. ماده 55- هیچکدام از دودکشهای یک ساختمان نباید بیکدیگر مربوط باشند. ماده 56- مقطع داخل هر دودکش باید دستکم 2/20 سانتیمتر بوده و زاویه آن نیز با سطح افق دستکم 60 درجه باشد. ماده 57- هر دودکش باید دستکم از تیرهای چوبی ساختمان 25سانتیمتر فاصله داشته باشد . ماده 58- سرسرا و محل پلکان و راهروها باید بحد کفایت روشن و دارای هوای مستقیم باشد. ماده 59- ارتفاع پله های اصلی ساختمان نباید از 20 سانتیمتر تجاوز نماید و عرض هرپله باید دستکم 27 سانتیمتر و طول آن دستکم یکمتر باشد. تبصره - عرض پله های گردان از فاصله 40 سانتیمتر از دست انداز داخلی پلکان حساب خواهد شد. ماده 60- ارتفاع کف هر پله تا زیر سقف نباید از 2/20 متر کمتر باشد. ماده 61- عرض پاگرد پله های اصلی هرساختمان باید دستکم یکمتر باشد. ماده 62- کلیه قسمتهای ساختمان که تشکیل پرتگاه میدهند باید بوسیله جان پناه یا نرده محافظت گردند ارتفاع جان پناه یا نرده نامبرده نباید از 80 سانتیمتر کمتر باشد. ماده 63- مغازه هاییکه مخصوص فروش خواربار فاسد شدنی است باید طوری ساخته شود که همیشه هوای آزاد در آنها گردش نماید. ماده 64- کف مغازه های خواربارفروشی باید طوری فرش و عایق سازی شده باشد که قابل شستشو بوده و آب در کف آن باقی نماند و بوسیله سیفون به چاهی مربوط باشد. ماده 65- کلیه انبارهای مغازه های خواربارفروشی نیز مشمول شرایط ماده 63 خواهندبود. ماده 66- دیوارهای داخلی مغازه های گوشت فروشی باید علاوه بر آنچه که درماده های 63و64 گفته شده همچنین دیوارهای انبار این مغازه ها بوسیله کاشیهای چسب بهم تا ارتفاع 2/50 متر از کف زمین پوشیده شده باشد. فاصله هر اطاق مسکونی تا دیوار مقابل لااقل مساوی باشد با ارتفاع ساختمان و پهنای دو متر مشروط براینکه طول دید نامبرده در هیچ حال از ده متر کمتر نباشد . فاصله نمای دیگر ساختمان تا دیوار مقابل لااقل دومتر خواهد بود. ماده 67- درو پنچره هایی که متصل بدیوار خانه های مجاوراست باید لااقل 1/80 متر از کف اطاق بالاتر باشد و هیچ ساختمانی نمیتواند رو به عمارت مجاور ایوان داشته باشد مگر آنکه فاصله کافی به تشخیص شهرداری موجود باشد. ماده 68- بطور کلی نسبت سطح بنای خانه های مسکونی به سطح کل زمین که درآن ساختمان میشود نباید در هیچ حال از 40 درصد تجاوز نماید. تبصره - درصورتیکه ساختمان در سرگذر انجام گیرد مساحت زیربنا شامل ماده بالا نخواهد بود. ماده 69- سطح حیاطهای کوچکی که بمنظور گرفتن نور و هوا برای قسمتهای غیرمسکونی ساختمان ایجاد میشود باید لااقل 6 مترمربع باشد درصورتیکه آشپزخانه نیز ازاین حیاط نور بگیرد سطح آن لااقل 12 مترمربع خواهد بود کوچکترین بعد این حیاطها درحالت اول 2 متر و درحالت دوم سه متر است . ماده 70- مالکین موظف هستند که از دوباب مغازه ببالا برای هر ده باب مغازه یک مستراح برای استفاده مستأجرین بسازند. تبصره - مالکین هرچند باب مغازه مجاور هم میتوانند مشترکاً برای هرده باب مغازه یک مستراح بسازند. بخش پنجم وضعیت نمای ساختمانها نسبت به گذرهای مجاور ماده 71- بطور کلی در گذرهای اصلی شهر که از طرف شهرداری آگهی میشود ساختمانها نباید کمتر از دو اشکوب از کف پیاده رو داشته باشند و درمورد گذرهاییکه باید عده اشکوب ساختمانها زیادتر باشد از طرف شهرداری بموقع آگهی خواهد شد ولی درهرحال حداکثر ارتفاع ساختمانها مطابق ماده 23 تعیین خواهد گردید. ماده 72- درمورد ساختمانهایی که طول جبهه مشرف بگذر آنها کمتر از ده متراست شهرداری حق خواهد داشت که مالک را وادار کند با مالک مجاور نقشه مشترکی تهیه نماید. ماده 73- درخیابانهایی که ساختمان مغازه مجاز است و از طرف شهرداری در موقع آگهی خواهد شد باید دهنه داخل دو جرز مشرف به گذر لااقل سه متر بوده و ارتفاع داخل مغازه نیز نباید از سه متر کمتر باشد. ماده 74- عرض درب ورودی مغازه ها باید لااقل یکمتر و ارتفاع آن لااقل 25/2 مترباشد و درهیچ حال نباید بطرف گذر باز شوند. ماده 75- ارتفاع کف مغازه ها نسبت به کف پیاده رو نباید از بیست سانتیمتر تجاوز نماید. ماده 76- نصب پنجره ها در کف پیاده رو برای گرفتن نور باید با اجازه شهرداری باشد. ماده 77- پنجره های نامبرده در ماده 76 باید کاملا" همکف پیاده رو بوده و پیش آمدگی آنها درگذر نباید از60 سانتیمتر تجاوز نماید. ماده 78- شیروانی ساختمانها طوری باید ساخته شود که از پیاده روی طرف مقابل دیده نشود. دیوارهای طرفین شیروانی که از گذر مریی است باید نماسازی شده باشد. ماده 79- چوبهای رادیو باید تماماً راست بوده و در محل تقاطع محورهای ساختمان قرار داده شود و برنگ درب و پنجره های ساختمان رنگ شده باشد هرگاه دریک ساختمان چندین چوب رادیو نصب شود باید حتی الامکان نسبت به یکی از محورهای ساختمان قرینه باشد. ماده 80- شیشه مستراح یا گرمابه یا آشپزخانه هایی که مشرف به گذر هستند باید از نوع شیشه های مات باشد. ماده 81- شهرداری حق خواهد داشت که در گذرهای اصلی شهر مالکین را وادار نماید که نمای ساختمان خود را در موقع لازم تعمیر نمایند. بخش ششم- گذرها و فضاهای باز عمومی 1- تقسیم بندی انواع گذرها ماده 82- بطور کلی گذرهای شهر نسبت بعرض و وضع آنها بطریق زیر تقسیم بندی میشوند. الف - خیابان به گذرهایی گفته میشود که عرض آنها از 15 متر زیادتر است . ب - کوی به گذرهایی گفته میشود که عرض آنها از 8 متر تا 15 متراست . ج- کوچه به گذرهایی گفته میشود که عرض آنها از 8 متر کمتر باشد. د- بن بست به کوچه هایی گفته میشود که از یکطرف مسدود باشد. ه - راهرو به بن بست هایی گفته میشود که جلوی آنها درب داشته باشد. و- بازار به گذرهای روپوشیده گفته میشود که اطراف آن مغازه باشد ( پاساژ نیز شامل این تعریف است ) ماده 83- بطور کلی فضاهای باز شهر نسبت بوضعیت آنها بطریق زیر تقسیم بندی میشود. الف - میدان ب - باغ عمومی ج - باغچه عمومی 2- مقررات راجع بعرض گذرهای جدید ماده 84- احداث گذرهای جدید بمنظور تقسیم بندی اراضی باید پس از کسب پروانه شهرداری انجام گیرد. برای کسب پروانه مزبور مالکین باید نقشه وضعیت محل را با طرح گذرهای آن بمقیاس لااقل یک هزارم توسط مهندسین مطلع دیپلمه تهیه نموده و در دونسخه تسلیم برزن مربوطه نمایند که پس از تطبیق با نقشه شهر و تصویب یک نسخه در برزن باقی مانده و نسخه دیگر به ضمیمه پروانه تقسیم بندی پس داده خواهد شد. ماده 85- عرض گذرهای باز در هیچ حال نباید از 8 متر کمتر باشد و درصورتیکه طول گذر از 250 متر تجاوز نماید عرض آن باید لااقل 10 متر باشد. ماده 86- از احداث گذر بن بست حتی الامکان باید احتراز شود ولی درصورتیکه لزوم و احداث آن از طرف شهرداری گواهی و اجازه داده شود پهنای آن نسبت به درازای گذر بن بست بطریق ذیل خواهد بود. الف - تا 50 متر درازا پهنای 4 متر ب - از 50 تا100 متردرازا پهنای 6 متر ج - از 100متر تا150 متردرازا پهنای 8 متر د- از 150 تا200 متر درازا پهنای 10 متر ه- از 200 متر ببالا لااقل پهنا 12 متر. تبصره - درمورد بن بستهای تودرتو درازای گذر بن بست که درماده بالا به آن اشاره شده از ابتدای بن بست حساب خواهد شد. ماده 87- پهنای راهرو اختصاصی نباید درهیچ حال ازسه مترکمتر و درازای آن از بیست متر زیادتر باشد. چنانچه طول راهرو از بیست متر تجاوز نموده درحکم کوچه بن بست بوده و مشمول ماده 86 خواهد بود. 3- مقررات راجع بساختمان بازار ماده 88- عرض بازار نباید از 5 متر کمتر باشد درصورتیکه بازار طوری ساخته شود که وسایل نقلیه از آن عبور کند در حکم گذر بوده و مشمول ماده 85 و 86 خواهد شد و بطور کلی عرض بازارها نسبت بطول آنها بطریق ذیل خواهد بود: الف - تاده متر درازا، پهنا 5 متر ب - از ده متر الی 25 متر درازا، پهنا 6 متر ج - از 25 متر درازا ببالا ، پهنا 8 متر تبصره - بازارهایی که دارای تیمچه باشند خود تیمچه جزو درازای بازار محسوب نخواهد شد. ماده 89- ساختمان هرگونه پیش آمدگی در داخل بازار ممنوع است ولی درصورتیکه پهنای بازار بیش از اندازه های ماده 88 گرفته شود میتوان بقدر زیادی عرض ایوان احداث نمود. ماده 90- ساختمان اطاق مسکونی ، گرمابه ، مستراح ، آشپزخانه که فقط از داخل پاساژ روبسته نور و هوا بگیرند بکلی ممنوع است . ماده 91- ساختن پله ها در کف بازار ممنوع و ساختن کف بازار مشمول کلیه شرایط دکاکین خواروبار فروشی یعنی مواد 63 و 64 خواهد بود. ماده 92- بازارهای روبسته باید دارای نور کافی و مستقیم بوده و درصورت لزوم از طرف سقف نیز دارای پنجره باشد. ماده 93- کلیه مغازه های داخل بازار علاوه بر کلیه شرایط سایر مغازه ها دارای هواکش کافی نیز باشند. 4- مقررات راجع به گذرها و میدانها ماده 94- عرض مجموع پیاده روهای یک گذر نباید بیش از یک سوم عرض تمام گذر باشد. ماده 95- کلیه مجاری واقع در راهروها و بازارها باید روپوشیده بوده و لااقل در ده متر فاصله یک حوضچه دردار برای بازدید و پاک کردن مجرا ساخته شود. ماده 96- شهرداری حق خواهد داشت در گذرهاییکه مقتضی بداند مالکین را وادار نماید که ساختمان خود را بفاصله معینی از برگذر نرده سازی نمایند. این قبیل گذرها پس از تصویب انجمن شهرداری به آگهی عمومی خواهد رسید. ماده 97- حوضچه هایی که بمنظور راه آب از طرفین مالکین در گذر ساخته میشود با اجازه و دستور شهرداری و هم سطح پیاده رو بوده و روی آن باید بوسیله دریچه آهنی یابتون مسلح یا سنگ تراش بطوریکه از کف پیاده رو بالا نباشد پوشیده شود. ماده 98- کندن گذرها برای هر منظور بدون اجازه شهرداری ممنوع است . ماده 99- هرگاه گذر از طرف مالکین بدون پروانه شهرداری احداث گردد درمواقع اجرای نقشه اصلاحی شهر و ایجاد گذرهای جدید از طرف شهرداری هیچگونه غرامتی از بابت تغییر وضع یا پهنای این گذرها بمالکین پرداخت نخواهد شد. ماده 100- شهرداری هیچگونه کوچه را به غیر از راهروهای دردار ثبت شده بعنوان کوچه اختصاصی نشناخته و کلیه کوچه های جدید مشمول مواد 85 و 86 خواهد بود. ماده 101- نسبت به گذرهایی که از حیث پهنا مخالف شهرداری این آیین نامه بوده ولی درعین حال سابقاً شهرداری پروانه ساختمانی داده و در آن گذرها ساختمانهای جدیدی با اجازه شهرداری احداث شده است در پهنای گذر تغییری داده نخواهد شد مگر بموجب قانون توسعه و اصلاح معابر لیکن شهرداری میتواند صاحب هر پروانه ساختمانی را که هنوز شروع بساختمان نکرده است وادار کند که ساختمان خود را در بر اصلی و قانونی گذر ساخته و بر فعلی را طبق نقشه شهرداری دیوارسازی یا نرده سازی نماید. بخش هفتم-منطقه های مختلف شهر ماده 102- برای تأمین آسایش اهالی و مراقبت شهر از لحاظ بهداشت و زیبایی شهر تهران به سه منطقه ذیل تقسیم میشود که حدود آنها پس از تصویب انجمن شهر از طرف شهرداری تعیین و باطلاع عموم خواهد رسید. 1- منطقه بازرگانی واداری 2- منطقه مسکونی 3- منطقه صنعتی ماده 103- ساختمان اصطبل و آغل عمومی برای چهارپایان درداخل شهر درکلیه منطقه ها ممنوع است . 1- مقررات مربوط به منطقه بازرگانی و اداری ماده 104- در منطقه بازرگانی و اداری اجازه تأسیس دکاکین و مغازه های کوچک و بزرگ و مغازه های مورد نیاز عمومی و تجارتخانه ها و ساختمانهای اداره و بنگاههای از هر قبیل داده میشود ولی بالعکس ایجاد کارگاهها و مؤسسه های صنعتی که به تشخیص شهرداری مخل آسایش همسایگان باشد و مخازن مواد خطرناک و گاراژهای باربری سنگین و غیره دراین منطقه بکلی ممنوع است . ماده 105-در برگذرهای اصلی منطقه بازرگانی و اداری ساختمان حصارهای دیوار بکلی ممنوع بوده و درصورتیکه ساختمانهای این منطقه از برگذر دور باشد حصار آن در برگذر باید بوسیله نرده که نقشه آن طبق مواد 2و3و5 این آیین نامه به تصویب شهرداری رسیده باشد ساخته شود. 2- مقررات منطقه مسکونی ماده 106- درمنطقه مسکونی تأسیس کارخانه و تعمیرگاه و مخازن مواد خطرناک و گاراژهای باربری و بنگاههای مخل آسایش ممنوع است . ماده 107- در گذرهای منطقه مسکونی ساختمان حصارهای دیوار در برگذر که قسمت پس آن بلندتر از 70/1 متر باشد اجازه داده نمیشود ولی ساختمان نرده که نقشه آن طبق مواد 2و3 و5 بتصویب شهرداری رسیده باشد به هر ارتفاع آزاد است . ماده 108- قسمتی از فضای هرخانه که از پشت نرده پیدا است باید درختکاری و یا گلکاری شود. 3- مقررات مربوط به منطقه صنعتی ماده 109- درهرمنطقه صنعتی ساختمان کلیه کارخانه ها ومخازن و مؤسسه های صنعتی ازهرنوع با رعایت مقررات مربوطه اجازه داده میشود. ماده 110- منطقه صنعتی ممکن است بنوبه خود نسبت بانواع مخازن و کارخانه به منطقه های فرعی تقسیم بندی شود که حدود آنها پس از تصویب انجمن شهر از طرف شهرداری تعیین و آگهی خواهد شد. ساختمان برای زندگانی کارگران در آن منطقه مجاز است . مواد الحاقی ماده 111- درکلیه اندازه هایی که دراین آیین نامه ذکر شده تا حدود صدی پنج اختلاف پذیرفته میشود. ماده 112- مقررات راجع بساختمانهای عمومی مانند سینما، تماشاخانه ، نمایشگاه ، کافه رستوران ، گرمابه های عمومی و غیره تابع آیین نامه مخصوص خواهد بود. ماده 113- مهندسین و معماران موظفند دستورهای مذکور دراین آیین نامه را دقیقاً رعایت نموده و درصورت نقص آن از طرف مالکین یانماینده آنها مراتب را کتباً بایشان تذکر داده و اگر ترتیب اثری باین تذکر داده نشده مراتب را به برزن مربوطه اطلاع دهند درخواست پروانه ساختمانی توسط مالک شخصاً یا نماینده از طرف مالک یا بر عهده مهندسین یا معماری است که متصدی امور ساختمان است . ماده 114- تعمیر و تغییرات لازم درمواد آیین نامه برحسب پیشنهاد شورایعالی فنی شهرداری و تصویب انجمن شهر بعمل خواهد آمد. ماده 115- مقررات این آیین نامه ازتاریخ تصویب مجری بوده و شامل ساختمانهایی که تا آن تاریخ شده است نمیباشد. ( نقل از صفحات 86 ببعد نشریه شماره 3 نامه شهرداری تهران مشتمل بر قوانین و تصویبنامه های مربوط بشهرداری از سال 1309 تا سال 1328 ناشر و گردآورنده مجله رسمی شهرداری )
LEED در واقع واژه ای است که از ابتدای کلمات عبارت ذیل که به معنای مدیریت در انرژی و طراحی محیطی Leadership in Energy and Environmental Design می باشد به دست آمده است.
مفهوم LEED :
از لحاظ بین المللی LEED گواهی برای ساختمان های سبز می باشد. این گواهی سومین بخشی است که تأیید می کند یک ساختمان یا مجموعه به شکلی طراحی و ساخته شده است و از استرتژی هایی که در جهت بهبود عملکرد بنا با توجه به تمام معیارها و استاندارهای مهم مانند: ذخیره انرژی ، بهره وری مناسب از آب، کاهش انتشار گاز دی اکسید کربن ، بالا بردن کیفیت محیطی های داخلی و نظارت بر منابع و حساسیت بر میزان مصرف آنها عمل می کنند، استفاده کرده است.
گواهی LEED به وسیله انجمن ساختمان سبز آمریکا (U.S Green Building Concil) (USGBC) گسترش یافته است. LEED برای مالکان و سازندگان ساختمان ها یک چارچوب را برای شناختن ،اجرا کردن ، طراحی ، ساخت و ساز ، اجرا و راه حل های نگهداری در ساختمان های سبز به شکل عملی و قابل اندازه گیری بوجود آورده است.
متقاضیانLEED :
معماران، صاحبان املاک و مستغلات ، مدیران تأسیسات و امکانات ، مهندسان ، طراحان داخلی ، معماران منظر ، مدیران ساخت و ساز ، مأموران رسمی دولت و ... . همه این افراد از LEED برای انتقال محیط ساخته شده به سمت پایداری استفاده می کنند.
سیر تکاملی LEED:
قوانین و نکاتی که چارچوب LEED را تعریف می کنند به مرور زمان اصلاح و تکمیل شده اند و از سال 1988 که اولین نسخه آن با نام LEED 1.0 منتشر شد تاکنون دارای نسخه های تکمیل شده گوناگونی با عنوان های LEED 2.O (سال 2000) ، LEED Canada –NC.V1.0 ( مخصوص کشور کانادا) ، LEED V3 ، LEED online ، LEED 2009 و ... می باشد که یکی از جدیدترین آنها LEED 2009 است.
رتبه بندی در LEED 2009 :
در سال 2009طبق ایین نامه داخلی LEED ، حدود 100 نمره پایه به علاوه 6 نمره اضافی برای ابتکار در طراحی و 4 نمره برای اولویت های منطقه ای و اقلیمی در نظر گرفته شده است. ساختمان ها می توانند با توجه به امتیازشان یکی از 4 رتبه گواهی LEED 2009 را دریافت کنند.
رتبه یک: پلاتین (80 امتیاز و بالاتر)
رتبه دو: طلا (60-79 امتیاز)
رتبه سوم: نقره (50-59 امتیاز)
رتبه چهارم: حداقل امتیاز مجاز برای دریافت گواهی (40-49 امتیاز)
لازم به ذکر است که امتیاز های رتبه بندی بالا فقط مربوط به LEED 2009 بود و این امتیازها با توجه به نسخه های دیگر LEED و نوع ساختمان و کابرد آن متفاوت است.
اهداف LEED:
کاهش هزینه های ساخت و بالابردن ارزش سرمایه
LEED چیست؟
در پی هشدارهای دانشمندان نسبت به عواقب تغییرات شرایط اقلیمی (افزایش درجه حرارت، جاری شدن سیل، خشکسالی، تسریع روند ذوب یخچالهای قطبی، کاهش تنوع موجودات زنده) و افزایش روزافزون مصرف سوختهای فسیلی در جهان، انرژیهای تجدید شونده سازگار با شرایط اقلیمی، اهمیتی بیش از پیش مییابند. باد، آب، خورشید، مواد بیولوژیک و گرمای درون زمین به طور نامحدود در دسترس هستند و گاز مضر برای شرایط اقلیمی نیز تولید نمی کنند.
اگر بخواهیم تا نسلهای آینده از ما به خوبی و با قدرشناسی یاد کنند تا اینکه ما را با اندوه وبدی بیاد آورند، باید بسیار بیشتر از آنچه که معجزه تکنولوژی در بردارد، بدست آوریم. ما همچنین باید برای آنها، تصویری از جهان را همانگونه که در ابتدا خلق شده، نگهداریم، نه آنطوری که امروز ما در آن دخل و تصرف کردهایم.
مدتهای مدیدی است که اطلاعرسانیهای عمومی، توسط گروه اندکی از مردم، بهعنوان یک راه حل برای حفاظت محیط زیست، تبلیغ میشود. این تلاشها همچنان ادامه دارد ... اما گونه جدیدی از برنامههای محرک و مشوق ، پدیدار شده است که آگاهی مردم را بر صدمات محیطی ناشی از تصمیمات نادرست، افزایش دهد. از جمله این برنامهها میتوان به برنامههایی اشاره کرد که صنعت خرید و فروش را برای وسایل با بازدهی مطلوب انرژی، معتبر نموده و تجربیات جدیدی را در صنایع اتومبیل بدست آورده که موجبات تولید و توسعه اتومبیلهای مرکب با بازدهی بهتر گشته است.
نلاش مشابهی نیز که شروع به متحول نمودن صنعت ساختمان در ایالات متحده نموده است، بخش سنجش «لید» (LEED) است.
LEED در حقیقت رهبری در انرژی و طراحی محیط زیست یا مخفف کلمات Leadership in Energy and Environmental Design است که یک سیستم گواهی ساختمان سبز و شناخته شده در سطح بینالمللی است . این سیستم، یک مدرک LEED را به ساختمانها و شرکتهای تولیدی با بازدهی انرژی بالا و با عملکرد عالیتر، جایزه میدهد.
لید در 5 سرفصل محیطزیستی ارائه طریق میدهد:
1- سایتهای سازگار بامحیطزیست
2- کارایی و بازدهی آب
3- انرژی و جو
4- حفظ مصالح و منابع
5- کیفیت داخلی ساختمان از نظر محیطزیستی
اگر پروژهای با توجه بهاین 5سرفصل برنامهریزی و طراحی شده باشد یا به عبارت دیگر شرایط لید (LEED) را موردعنایت قرار داده باشد محصول یکپارچهای را بهوجود میآورد که امکان دریافت گواهیهای نقر (Silver)، طلا (Gold ) یا طلای سفید (Platinum) را خواهد داشت که میزان توجه به اصول قواعد دوستی با محیطزیست درجه گواهیها را مشخص میکند.
1- سایتهای سازگار با محیط زیست
توجه به عوامل در زمان طراحی سایت موجب تاثیرگذاری بهاین بخش میشود.
الف: محل ساختمان
ب: طراحی محوطه با توجه به محیطهای طبیعی وکشاورزی
ج: استفاده از زمینهای خالی بین ساختمانها و زمینهایی که کاربریهای آلودهکننده قبلی را داشتهاند.
د: کاستن نیاز به استفاده از اتومبیل
ر: بهینهسازی بافت محلی
ز: مدیریت و کنترل آبهای سطحی
س: کاهش آلودگی
2- حفاظت از آب
الف:کاهش میزان آب مورد نیاز برای ساختمان و افراد (مصرف بهینه آب)
ب: عدماستفاده از آب شرب برای آبیاری و شستوشو.
ج: استفاده از فناوریهای جدیدبرای تصفیه فاضلابها
د: حفاظت از کیفیت آب شرب و آب رودخانهها، نهرها و دریاچهها
3-انرژی و جو
الف: مدیریت بر تاثیرگذاری انرژیها به اتمسفر زمین و حتیالامکان کاهش مصرف انرژی
ب: استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر
ج: نگهداری دورهای و اصولی ازساختمانها
د: حذف هالونها و گازهای گلخانهای
ر: عدم استهلاک لایه ازن.
4- مصالح و منابع
الف: استفاده مجدد از ساختمان موجود
ب: کاهش مقدار مصالح مصرفی
ج: استفادهاز مصالح محلی، منطقهای و تجدیدپذیر
د: استفاده صحیح از منابع چـــوبی برداشت شده و جایگزینی آن
ر: کاهش ضایعات و مدیریت بر آن
5- کیفیت داخل ساختمان به لحاظ زیستمحیطی
الف: حذف یا کاهش منابع آلودهکننده داخل ساختمانی
ب: تهویه هوا و کنترل آلوده کنندهها
ج: مطالعات حرارتی و برودتی و جلوگیری از پرت حرارتی
د: کنترل کیفیت هوا
ر: استفاده صحیح و بهینه از نور و منظر
کشور ایران از لحاظ منابع مختلف انرژی یکی از غنیترین کشورهای جهان محسوب میگردد، چرا که از یک سو دارای منابع گسترده سوختهای فسیلی و تجدید ناپذیر نظیر نفت و گاز است و از سوی دیگر دارای پتانسیل فراوان انرژیهای تجدیدپذیر از جمله باد میباشد. انواع منابع انرژی در سه دسته انرژیهای سنتی فسیلی، هستهای و نوین تجدیدپذیر دستهبندی میشوند که ویژگی بارز انرژیهای تجدیدپذیر از جمله انرژیهای خورشیدی و بادی تجدیدپذیری منابع این انرژیها میباشد. دلیل اصلی گرایش به انرژیهای تجدید پذیر کمک به حل مشکلات زیست محیطی میباشد. بدون تردید انرژیهای تجدیدپذیر با توجه به سادگی فنآوریشان در مقابل فنآوری انرژی هستهای از یک طرف و نیز بهدلیل عدم ایجاد مشکلاتی نظیر زبالههای اتمی از طرف دیگر نقش مهمی در سیستمهای جدید انرژی در جهان ایفا میکنند. سیستمهای جدید انرژی در آینده باید متکی به تغییرات ساختاری و بنیادی باشد که در آن منابع انرژی بدون کربن نظیر انرژی خورشیدی و بادی و زمین گرمایی و کربن خنثی مانند انرژی بیوماس مورد استفاده قرار میگیرند.
سودهای محیطزیستی
احداث بنا و ساختمانسازی، تاثیر منفی گستردهای بر جنگلها، مراتع، اکوسیستمهای گیاهی و جانوری و کشاورزی دارد. با انتخاب صحیح و جانمایی ساختمان درمحلهای مناسب میتوان از این امر جلوگیری کرده و از گسترش بیرویه شهرها که یکمعضل جدیدی در شهرهای بزرگ است، جلوگیری کرد. بازسازی ساختمانهای موجود، استفاده از زمینهای بایر بین ساختمانها و استفاده از زمینهایی که در گذشته به دلایل زندگی ماشینی آلوده شدهاند میتواند مانع رشد بیرویه شهرها شود.
سودهای اقتصادی
کاهش هزینه عملیات: هزینه مصرف انرژی و آب در ساختمانهایی که با فناوری لید (LEED) طراحی شدهاند به میزان قابل توجهی نسبت به ساختمانهای قدیمیکاهش یافتهکه این میزان در طول یک دوره زمانی قابل رسیدگی میتواند هزینههای اولیه را جبرانو به شاخص مثبت سرمایهگذاری دست یابند. ساختمانهایی که به نحو مطلوب با این فناوری ساخته شدهاند میتوانند منجر به توسعه و پیشرفت پروژههای آتی شوند. بازسازی ساختمانهای موجود میتواند هزینه ساختمانی و زیر ساختارهای آنرا کاهش دهد. دراین سیستم با استفاده از برخی توانمندیها میتوان از یک پروژه بهعنوان پشتوانه پروژه دیگر استفاده کرد. با کوچک شدن برخی تجهیزات مانند چیلرها میتوان از مصرف بیمورد جلوگیری کرد.
بر گرفته شده ار وبلاگ http://modiriatsakht.persianblog.ir/ و با تشکر و قدر دانی از آقای
دکتر احسان اثنی عشری
با تغییرات مهم حادث شده در تکنولوژی ساخت و نیازهای امروزی انسانها و ابزارها و وسایل مورد استفاده در زندگی امروزی و تاثیر آنها در معماری ، بایستی در استانداردهای ملاک عمل در طرح های معماری حتی در استاندارد های نویفرت تجدید نظر شود
تلاش انسان ها برای معاش و رفاه از ازل تا ابد
رفاه ، آرزوی انسان ها
معماری برای انسان ها
سنت – رفاه - زندگی
معماری سنتی – معماری رفاهی – زندگی امروزی
سیر صعودی پیشرفت و رفاه و شکل و نوع زندگی امروزی راه پس گرد و پس رفت را میبندد یعنی اگر یک انسان 25 ساله امروزی را در شرایط 100 سال قبل قرار دهیم احتمالا زیر بار سختیها و مشقات آن زمان میمیرد.
بنا بر این با تکنولوژی امروزی نمیتوان مانند گذشته معماری کنیم
حتی در مرمت و بازسازی اماکن و بناها و آثارمعماری و تاریخی هم بایستی تجدید نظر کرده و با تکنولوژی نوین و مشخص و مجزای زمان مرمت اقدام شود نه اینکه سعی کنیم عینا همان مصالح به کار برده شده زمان اجرای اولیه را که از کیفیت کمتر یا در حد کیفیت آن عهد است را تولید و اجرا کنیم.
و باید در اصول مرمت و بازسازی تجدید نظر شود
معماری یک ابزار ماورایی است ، معماری یک مفهوم است در یک بستر ، که بوسیله آن اثری به دست توانای معمار هنرمند خلق میشود برای پز دادن ، برای ابراز وجود کردن ، برای قدرت به رخ کشیدن و برای از این قبیل " ترین ها " ، " شکوهمند ترین " ، " عظیم ترین " .... و در نهایت رسیدن به قله پیشرفت علم و تکنولوژی ، چون برای خلق یک اثری که قابلیت های " پز" و " به رخ کشیدن " و" ترین ها " دار شدن را داشته باشد به ابزار و علم و فناوری و تکنولوژی نوین و پول و سرمایه هنگفت نیاز دارد که بایستی مهیا شود و " همه اسباب بزرگی همه آماده شوند". برای همین خاطر است که در خلق یک اثر جاویدان به یک بستر چندین ساله و یک بستر پر پول و یک خواهنده و سفرش دهنده دانا و توانا و ریشه دارنیازاست. تا مثلا مسجد شیخ لطف الله اصفهان شود که تاکنون بیش از چهارصد سال با صلابت و استواری به تمام دنیا فخر میفروشد و ما هنوز با آن " پز " میدهیم.
این ابزار ماورایی دست همه کس نیست ، همه جا نیست ، همه نمیتوانند از آن استفاده کنند . ولی مصنوع ساخت این ابزار ماورایی قابل دیدن برای عموم است ، قابل آه کشیدن و آرزو کردن برای دیگران است ، یک اصل انکار ناپذیر و مشهود قدرت معنوی و هنری جاویدان است ، یک اثر گرانبهاست ، بله یک اثر جاویدان است.
بله معماری یک ابزار ماورایی است ، یک مفهوم است در یک بستر.
احداث پارکینگ در پشت بام امکان پذیر است.
2-2: ضوابط و مقررات ساخت و ساز در هر زيرپهنه
1-2-2: ضوابط ساخت و ساز در پهنه سکونت
1-1-2-2: ويژگيهاي کالبدي و نحوه ساخت و ساز در پهنه سکونت (شامل ميزان تراکم، سطح اشغال و تعداد طبقات مجاز ساختماني) در صفحه اول جداول پيوست شماره دو اين سند ارائه شده و لازمالاجرا است.
2-1-2-2: علاوه بر پهنه مسکوني عام، محدودههايي از پهنه سکونت به دليل ارزشهاي طبيعي، تاريخي، فرهنگي، هويتي و يا موقعيت ويژه، از شرايط خاصي براي ساخت و ساز برخوردار بوده و تابع ضوابط و مقررات ويژهاي است.
3-1-2-2: تعداد طبقات در اين پهنه هماهنگ با تراکم ساختماني مجاز و سطح اشغال معين، در زيرپهنههاي مسکوني عام از 2 تا 6 طبقه متفاوت بوده که جزئيات آن در صفحه اول جداول شماره دو پيوست اين سند مشخص شده است.
4-1-2-2: متناسب با کاهش سطح اشغال زمين و افزايش طبقات (حداکثر در يک طبقه) در کليه زيرپهنههاي مسکوني عام، تراکم مازاد تشويقي و يا تخفيف در عوارض (مازاد بر تراکم پايه مالي تا سقف تراکم ساختماني مجاز) تعلق خواهد گرفت. ضوابط مربوطه حداکثر تا سه ماه پس از ابلاغ طرح تفصيلي تهيه و بعد از تأييد کميسيون ماده (5) شهر تهران، به تصويب شوراي اسلامي شهر تهران خواهد رسيد.
5-1-2-2: سطح کل اشغال زمين در کليه قطعات (اعم از زيربناي مفيد و غيرمفيد) در زيرپهنههاي مسکوني عام، حداکثر تا 60 درصد تعيين گرديده است. در کليه قطعات واقع در زيرپهنههاي مسکوني عام، که طول آنها مساوي يا بيش از 25 متر و يا مساحت آنها مساوي يا بالاتر از 180 مترمربع باشد، سطح اشغال تا 2 متر پيشروي طولي، علاوه بر سطوح اشغال (موضوع صفحه اول جداول شماره دو پيوست) با رعايت همجواريها و حقوق همسايگي، مجاز خواهد بود.
6-1-2-2: با توجه به ويژگيهاي هر يک از مناطق (از جمله الگوي مسکن و سقف جمعيتپذيري پيشبيني شده براي هر منطقه، منتج از جمعيتپذيري پيشبيني شده در طرح جامع)، اعمال رعايت حداکثر تعداد واحد مسکوني مجاز احداثي در هر قطعه (پلاک) به تفکيک زيرپهنهها با درج در پروانههاي ساخت هنگام صدور دستور نقشه، که با استفاده از عدد حداکثر تعداد واحد مسکوني تعيين شده در هکتار (ناخالص) و به شرح زير محاسبه خواهد شد، الزامي است.
|
حداکثر تعداد واحد مسکوني مجاز در قطعه |
S: اندازه قطعه (بعد از اصلاحي به مترمربع)
Duh : تعداد واحد مسکوني در هکتار (ناخالص)
توضيح اينکه؛ عدد حاصله (H)، در صورت عدد غيرصحيح به سمت بالا و مشروط به تأمين تعداد پارکينگ مورد نياز رُند (صحيح) ميشود.
7-1-2-2: ميزان سطح اشغال در زيرزمين ساختمانهاي مسکوني حداکثر تا 70 درصد، مجاز است.
8-1-2-2: محل استقرار ساختمان (تودهگذاري) در تمامي پلاکهاي واقع در اين پهنه (سکونت)، ضمن رعايت حقوق همسايگي و رعايت حداکثر سطح اشغال و طبقات مجاز، صرفاً در سطح 70 درصد مساحت قطعه با پيشروي از شمال در طول قطعه تعيين ميشود. در صورت عدم امکان استقرار بنا در جبهه شمالي زمين، نحوه استقرار ساختمان با رعايت موارد فوق، حسب مورد موکول به اخذ تصميم در "شوراي معماري و منظر شهري" منطقه مربوطه خواهد بود.
9-1-2-2: در تمامي زيرپهنههاي سکونت، تعداد طبقات مسکوني مجاز (تعيين شده در صفحه اول جداول پيوست شماره دو)، از اولين طبقه مسکوني به بالا (احداث شده بر روي زيرزمين و يا پيلوت)، محاسبه ميشود.
10-1-2-2: تأمين پارکينگ مورد نياز در هر قطعه (پلاک)، جهت کليه واحدهاي مسکوني (حداقل معادل يک واحد پارکينگ به ازاي يک واحد مسکوني)، در پهنه سکونت (به جز در موارد استثناء که چگونگي تأمين آن مشخص و متعاقباً به تصويب کميسيون خواهد رسيد)، در زيرزمين و يا پيلوت يا هر دو الزامي است.
تبصره (28): توسعه رامپ دسترسي پارکينگ به خارج از مرز قطعات (پلاکها) بعد از رعايت برهاي اصلاحي و در فضاي عمومي همجوار (فضاي پيادهرو)، مطلقاً ممنوع است.
تبصره (29): پيشبيني راههاي ورودي مجزا جهت دسترسي به فضاي پارکينگ (رامپ) و ورودي پياده به ساختمان الزامي است.
تبصره (30): تأمين آسانسور و دسترسي پذيري از فضاهاي ورودي کليه ساختمانها جهت ناتوانان جسمي و حرکتي، مطابق ضوابط و مقررات ملي ساختمان، الزامي است.
2-2-2: ضوابط ساخت و ساز در پهنه فعاليت (S)
1-2-2-2: ويژگيهاي کالبدي و نحوه ساخت و ساز در پهنه فعاليت (شامل ميزان تراکم، سطح اشغال و تعداد طبقات مجاز ساختماني) در صفحه دوم جداول پيوست شماره دو اين سند ارائه شده و لازمالاجرا است.
2-2-2-2: عقبنشيني توده ساختمان در طبقه همکف و آزادسازي فضا جهت تردد، مکث و تجمع عابرين پياده حداقل در محورهاي کار و فعاليت به ميزان 3 متر الزامي است.
3-2-2-2: در اين پهنه ايجاد پيلوت در جوار معبر اصلي ممنوع و حداکثر ارتفاع مفيد ساختمان در طبقات همکف و اول 5/4 متر تعيين ميگردد.
4-2-2-2: در زيرپهنههاي پهنه (S12)، احداث واحدهاي تجاري حداکثر در حد 30 درصد تراکم ساختماني، در طبقات همکف و اول، مجاز خواهد بود.
5-2-2-2: عملکرد، کارکرد يا کاربري تجاري در اين پهنه شامل؛ کليه واحدهاي تجاري (مغازهها و صنوف)، فروشگاههاي بزرگ و پاساژها و دفاتر تجاري (بنگاهها و شرکتهائي که طبق قانون تجارت و مشابه آن اداره ميگردند و قبلاً به کاربري اداري مصطلح بودهاند)، ميباشد.
تبصره (31): صدور پروانه با کاربري مسکوني در اين پهنه (S)، براي معدود پلاکهايي که از قبل داراي عملکرد مسکوني و بهرهبرداري سکونتي با پايان کار مربوطه بودهاند، بنا به درخواست مالک مجاز خواهد بود.
3-2-2: ضوابط ساخت و ساز در پهنه مختلط (M)
1-3-2-2: مشخصات کالبدي و نحوه ساخت و ساز در زيرپهنههاي اين پهنه مطابق صفحه سوم جداول پيوست شماره دو تعيين گرديده و لازمالاجرا است.
2-3-2-2: در کليه قطعات (پلاک)هاي واقع در اين پهنه، ضمن اختصاص طبقه همکف (در زيرپهنه M111 استثنائاً همکف و اول)، صرفاً به کارکرد تجاري، صدور پروانه به يکي از حالات ذيل با رعايت مفاد تبصره (32) مجاز ميباشد:
(الف): در طبقات بالاي همکف، مختلط مسکوني- اداري يا دفاتر تجاري، ضمن رعايت مفاد بند 3-3-2-2.
(ب): در طبقات بالاي همکف، تماماً اداري يا دفاتر تجاري.
(ج): در طبقات بالاي همکف، تماماً مسکوني.
تبصره (32): ميزان ضريب سکونت، در هر زيرپهنه و با توجه به ويژگي هر منطقه و ضمن رعايت حداقلهاي پيشبيني شده در جدول پيوست شماره دو، در اسناد 1:2000 طرح تفصيلي تدقيق شده، که در هنگام صدور پروانه ملاک عمل خواهد بود.
3-3-2-2: ايجاد واحدهاي مسکوني و دفاتر تجاري و اداري توامان در طبقات بالاي همکف يک ساختمان در اين پهنه، مشروط به ايجاد دسترسي مستقل از معبر براي قسمتهاي مسکوني و نيز عدم ارتباط طبقات و واحدهاي مسکوني با غيرمسکوني، مجاز خواهد بود.
4-3-2-2: در زيرپهنه M111 احداث بناي بلندمرتبه در نقاطي خاص که در نقشههاي 1:2000 پهنهبندي مشخص گرديده است، با تهيه طرح توجيهي و طبق ضوابط مصوب، مجاز است.
5-3-2-2: احداث واحدهاي تجاري در زيرپهنه M111 حداکثر در حد 40 درصد و در ساير زيرپهنههايM11 ، حداکثر در حد 20 درصد تراکم ساختماني، مجاز خواهد بود.
6-3-2-2: کليه پلاکهايي که طبق طرح تفصيلي جديد در پهنه مختلط قرار گرفتهاند، در صورتي که مساحت قطعه بيش از 4000 مترمربع باشد، تهيه دستورالعمل طراحي شهري جهت بستر پيراموني در مقياس يک يا چند بلوک شهري (با توجه به دامنه تأثير پروژه) ضمن رعايت ضوابط زيرپهنه مربوطه، الزامي است. در اين خصوص استفاده از خدمات «طرح جامع سه بعدي» جهت بلوک يا بلوکهاي شهري واقع در محيط زمينه و بستر پيراموني بناهاي مذکور از طريق مهندسين مشاور و يا دفاتر طراحي و مهندسي ذيصلاح و نيز طرح موضوع در «شوراي معماري و طراحي شهري حوزه معاونت شهرسازي و معماري»، الزامي خواهد بود.
4-2-2: ضوابط ساخت و ساز در پهنه حفاظت (سبز و باز) G
1-4-2-2: در تمامي زيرپهنههاي دوازدهگانه پهنه کلان حفاظت (سبز و باز)، به غير از زيرپهنههاي باغات و اراضي مزروعي (G21) که مطابق مفاد قسمت (9) اين سند خواهد بود، هرگونه ساخت و ساز با حداقل بنا و سطح اشغال و صرفاً در قالب طرحهاي ويژه مصوب مجاز خواهد بود.
تبصره (33): ساخت و ساز در اين پهنهها بسيار محدود بوده و احداث ساختمانهاي مسکوني در زيرپهنههاي (G32) مطلقاً ممنوع است.
تبصره (34): کليه زيرپهنههاي اين پهنه مشمول کاربريهاي تثبيت شده در نقشه پهنهبندي اين طرح بوده و هرگونه تغيير کاربري در اين پهنهها ممنوع است.
2-4-2-2: کليه پارکهاي شهري و فضاهاي سبز (رفوژها، لچکيها، درختان حاشيه خيابانها و...)،به عنوان خدمات پشتيبان (فضاي سبز) در پهنههاي سکونت، فعاليت و مختلط، تثبيت و حفاظت شده و به منظور تأمين سرانه فضاي سبز با پوشش مناسب در سطوح محلي، ناحيهاي و منطقهاي، گسترش مييابند.
تبصره (35): تخصيص فضاهايي مناسب براي مديريت بحران، پدافند غيرعامل، و ايجاد پناهگاههاي جمعي در کليه زيرپهنههاي اين پهنه به ويژه در پهنه (G32) از طريق تهيه و تصويب طرحهاي ويژه، مجاز است.
تبصره (36): تأمين دسترسي سواره مناسب و ايجاد پارکينگهاي عمومي براي پارکها، متناسب با مقياس عملکرد پارک، حجم مراجعات و تواتر مراجعه، الزامي است.
تبصره (37): تخصيص حداقل 80 درصد سطح پارکها، به پوشش گياهي، آب و آبنما ضروري است.
تبصره (38): ايجاد حصار براي کليه پارکهاي شهر با استفاده از پوشش گياهي با ارتفاع مناسب از سطح زمين، مجاز بوده و استفاده از جداره صلب و با مصالح بنائي ممنوع است.
3-4-2-2: هر گونه ساخت و ساز مسکوني، اداري، صنعتي و نظامي در محدوده پارکهاي جنگلي ممنوع بوده و کاربريهاي مجاز، محدود به فعاليتهاي مرتبط با گذران اوقات فراغت، تفرج، گردشگري و ورزشي (روباز) ميباشد.
تبصره (39): ساماندهي و تجهيز پارکهاي جنگلي به صورت يکپارچه و به منظور تأمين ايمنيهاي اکولوژيک (حفاظت از اکوسيستمهاي گياهي و جانوري)، انساني (آتشسوزي، تخريب و قطع اشجار) و اجتماعي، الزامي است.
تبصره (40): هرگونه واگذاري دائمي عرصه و اعيان پارکهاي جنگلي ممنوع بوده و واگذاري محدودههايي از پارک براي تجهيز و استقرار کاربريهاي مجاز، طبق ضوابط و مقررات قانوني بهرهبرداري از پارکهاي جنگلي و به صورت اجاره کوتاهمدت، مجاز است.
4-4-2-2: رعايت ضوابط و مقررات معلولين در کليه پارکها و فضاهاي باز عمومي الزامي است.
5-4-2-2: هرگونه ساخت و ساز در پهنه اصلي فضاي سبز عمومي (G1) با حداقل بنا و سطح اشغال و صرفاً با تهيه طرحهاي ويژه مصوب کميسيون ماده (5) مجاز است.
6-4-2-2: هر گونه ساخت و ساز در پهنه اصلي (G2) و زيرپهنههاي مربوطه (مطابق صفحه سوم جداول پيوست دو) طبق دستورالعمل ماده (14) قانون زمين شهري، (مطابق مفاد قسمت 9-1-2 اين سند)، مجاز است.
7-4-2-2: هرگونه ساخت و ساز در پهنه اصلي زيرپهنههايG311 و G312 از پهنه اصلي سبز و باز (حفاظت ويژه -G3)، براساس طرحهاي منظر و طراحي شهري مصوب کميسيون ماده (5)، مجاز است.
8-4-2-2: در زيرپهنه G321 (پهنههاي سبز و باز ويژه)، هرگونه ساخت و ساز (به جز احداث تجهيزات و خدمات بينراهي در بزرگراههاي با حريم بيش از 50 مترمربع مشروط به طراحي و رعايت ضوابط ترافيکي و زيستمحيطي)، براساس ضوابط سازمان ميراث فرهنگي مجاز است.
9-4-2-2: در زيرپهنه G322 (حريم بزرگراههاي ويژه) هرگونه ساخت و ساز(به جز احداث تجهيزات و خدمات بينراهي در بزرگراههاي با حريم بيش از 50 متر عرض، مشروط به طراحي و رعايت ضوابط ترافيکي و زيستمحيطي)، ممنوع و صرفاً به ايجاد فضاي سبز اختصاص خواهد يافت.
10-4-2-2: هرگونه ساخت و ساز در زيرپهنه G323 (پهنه حفاظت ويژه محدوده بين حد کالبدي شهر و محدوده شهر)، به جزء ساختمانهاي مستقل يا مختلط مسکوني، با حداقل بنا و سطح اشغال، صرفاً براساس طرحهاي ويژه مصوب کميسيون ماده (5) شهر تهران، مجاز است.
5-2-2: مالکين املاک و اراضي با کارکرد «ذخيره نوسازي شهري» موضوع بند 5-1-1 صفحه (4) اين سند، با بکارگيري مهندسين مشاور ذيصلاح و ضمن رعايت مصوبات طرح تفصيلي منطقه مربوطه و توجه به نيازها و برنامهاي شهرسازي حوزه نفوذ املاک مذکور، نسبت به تهيه و ارائه طرح اوليه (ائيدوگرام) شامل ترکيبي از کاربريهاي مجاز پهنه مربوطه و سطح و سطوح آنها همراه با گزارشات توجيهي لازم اقدام و درخواست خود را به شهرداري منطقه مربوطه ارائه تا پس از ارسال به حوزه معاونت شهرسازي و معماري شهرداري و بررسي آن، از طريق دبيرخانه کميسيون ماده (5) شهر تهران در دستور کار کميسيون قرار گيرد.
3- جدول فضاهاي غيرمفيد و مجاز جهت احداث در مشاعات ساختمانهاي مسکوني و غيرمسکوني
- فضاهاي غيرمفيد و مجاز جهت احداث در مشاعات ساختمانهاي مسکوني
(بيش از حد تراکم ساختماني مجاز)
|
مشاعات ساختمانهاي مسکوني |
پارکينگ |
انباري |
لابي |
سرايداري |
سرويس بهداشتي |
مديريت |
اطلاعات |
سايت کامپيوتر |
سالن اجتماعات |
فضاي بازي بچهها |
تأسيسات |
شوت زباله |
راهرو، پله و آسانسور |
ورزشي |
داکت، هواکشها و نورگيرها |
|
حياط |
|
|
|
|
* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
زيرزمين |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
همکف يا پيلوت |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
طبقات |
|
|
* |
|
|
|
|
|
|
|
* |
* |
* |
|
* |
|
پشتبام |
* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
* |
|
* |
|
* |
● مساحت سرويس بهداشتي، حداکثر 3 مترمربع مجاز ميباشد.
● مساحت سرايداري براي مجتمعهاي بالاتر از 6 واحد حداکثر 40 مترمربع مجاز ميباشد (سرويس سرايداري بايستي در داخل آن لحاظ گردد).
- فضاهاي غيرمفيد مجاز جهت احداث در مشاعات ساختمانهاي غيرمسکوني (تجاري، اداري و خدمات)
(بيش از حد تراکم ساختماني مجاز)
|
مشاعات ساختمانهاي تجاري، اداري و خدمات |
نگهباني |
سرايداري |
نمازخانه |
سرويس بهداشتي |
مديريت و سايت کامپيوتر |
اطلاعات |
پارکينگ |
پله و آسانسور |
تأسيسات |
|
حياط |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
زيرزمين |
* |
* |
* |
* |
|
|
* |
* |
* |
|
همکف |
|
|
* |
* |
* |
* |
* |
* |
|
|
طبقات |
* |
|
* |
|
|
|
* |
* |
|
|
پشت بام |
* |
|
|
|
|
|
|
* |
* |
● مساحت اتاق مديريت و سايت کامپيوتر حداکثر 40 مترمربع، مجاز ميباشد.
● سرايداري حداکثر 50 مترمربع در زيرزمين، مجاز ميباشد.
● فضاي اطلاعات تا حداکثر 6 مترمربع جزء مشاعات (غيرمفيد) محاسبه ميشود.
توضيح: رعايت حداقل عرض راهرو و راهپله و ابعاد آسانسور در کليه ساختمانها، مطابق مباحث 2 و 15 مقررات ملي ساختمان الزامي است.
|
| |||||
| |||||
| |||||
تامین پارکینگ برای کلیه واحدهای مسکونی در پهنه سکونت متناسب با اندازه واحد مسکونی الزامیست. بنا بر این :
برای واحدهای مسکونی تا ۱۵۰ متر مربع یک واحد پارکینگ مورد نیاز است.
برای واحدهای مسکونی بیش از ۱۵۰ متر مربع تا ۲۵۰ متر مربع دو واحد پارکینگ مورد نیاز است.
برای واحدهای مسکونی بیش از ۲۵۰ متر مربع سه واحد پارکینگ مورد نیاز است.
ضوابط و مقررات ساخت و ساز طرح تفصيلي جديد شهر تهران، مجموعهاي است مرکب از ضوابط عمومي يا عام که به ارائه الزامات کلي طرح در زمينههاي مختلف کالبدي اختصاص مييابد، و ضوابط و مقررات خاص زيرپهنهها که به تعيين نحوه ساخت و ساز در هر يک از زيرپهنهها ميپردازد. و ابزار نوشتاري هدايت و کنترل ساخت و ساز و تحولات کالبدي در شهر تهران را تشکيل ميدهند.
ضوابط و مقررات ساخت و ساز عمومي يا عام
تراکم ساختماني مجاز
تراكم ساختماني مجاز" حداکثر حجم ساخت و ساز تا سقف تراکمهاي تعيين شده در اين سند است و به تفاوت در هر كاربري و متناسب با مساحت قطعه و عرض معبر همجوار است، که به تفکيک هر زيرپهنه طبق نقشههاي پهنهبندي اين طرح تعيين گرديده و در دستور نقشه درج میشود.
به منظور سامانبخشي به سيماي شهر تهران ، احداث بنا در محورهايي با حداقل عرض ۱۲ متر در صورتیکه که بيش از 60 درصد قطعات آن محور در طرفين گذرها ( حد فاصل دو گذر با حداقل عرض ده متر ) بر مبناي ضوابط قبلي ساخته شده مطابق تراکم و طبقات ساخته شده غالب قطعات مجاور، با پیشنهاد شهرداری منطقه و تایید نهایی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران مجاز است.
ادامه ضوابط در پست بعدی خواهد آمد.مهمترين سند اجرايي طرح راهبردي - ساختاري (جامع) شهر، براي تحقق چشمانداز، اهداف و راهبردهاي بلندمدت توسعه و عمران شهر تهران در زمينه هدايت و کنترل نحوه استفاده از اراضي شهري، تحولات کالبدي و نحوه ساخت و ساز در محدوده شهر با اتکاء به شيوه پهنهبندي، محسوب ميگردد.
نظام پهنهبندي در طرح جامع جديد شهر تهران
" پهنهبندي شهر تهران" به منظور جلوگيري از تداخل غيرضروري و نامناسب کارکردها و کاربريها و ارتقاء کيفيت و کارايي محيط شهري تدوين شده است.
نحوه استفاده از اراضي در سطح شهر تهران براساس ضوابط مشخص، در چهار پهنه متمايز و کلان به شرح زير تعريف شده است:
1 - پهنه کلان سکونت (R)
2 - پهنه کلان فعاليت (S)
3 - پهنه کلان مختلط (M)
4 - پهنه کلان پهنه حفاظت (سبز و باز) (G)
1 - پهنه کلان سکونت (R)
محدودههايي از شهرکه کاربري غالب آن مسکوني بوده و به غير از قطعات و پلاکهاي خالص مسکوني، شامل شبکه معابر و دسترسيها و خدمات (اعم از غيرانتفاعي و انتفاعي) پشتيبان سکونت است. در اين پهنه به منظور تأمين امنيت و آرامش، اعم از انتفاعي و غيرانتفاعي، استقرار طيفي گسترده از فعاليتها ممنوع و يا مشروط بوده و صرفاً استقرار فعاليتهاي تجاري و خدمات شامل؛ فضاي سبز، آموزشي، بهداشتي - درماني، فرهنگي، مذهبي، تفريحي - گردشگري، ورزشي و پارکينگهاي عمومي در مقياس محلات و نواحي، مرتبط با نيازهاي اوليه ساکنان، مجاز است.
علاوه بر اين در اين پهنه سعي شده است، به منظور کاهش تقاضاي سفر و افزايش سرزندگي در محيطهاي مسکوني، ضمن ساماندهي واحدهاي تجاري و تمرکز نسبي در مراکز محلات، استقرار واحدهاي خرد تجاري در جهت رفع مايحتاج روزمره ساکنين در نزديکترين فاصله و به نحو مناسب و صرفا در مقياس محلات نيز تأمين گردد.
پهنه کلان سکونت (R)، شامل؛ دو پهنه اصلي "مسکوني عام" و "مسکوني ويژه" است
پهنه اصلي "مسکوني عام" با کدهاي يک رقمي (R1 ) و شامل 3 پهنه با کد دو رقمي :
پهنه مسکوني با تراکم کم (R11)
پهنه مسکوني با تراکم کم (R11) به دو زيرپهنه با کد سه رقمي (R111) و (R112) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ها ضوابط كلي ساخت و ساز تا سه طبقه با حد اكثر تراكم 180 درصد تعريف شده است.
پهنه مسکوني با تراکم متوسط (R12)
پهنه مسکوني با تراکم متوسط (R12) به دو زيرپهنه با کد سه رقمي (R121) و (R122) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ها ضوابط كلي ساخت و ساز تا پنج طبقه با حد اكثر تراكم 300 درصد تعريف شده است.
پهنه مسکوني با تراکم زياد (R13)
پهنه مسکوني با تراکم زياد (R13) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R131) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا شش طبقه با حد اكثر تراكم 360 درصد تعريف شده است.
پهنه اصلي "مسکوني ويژه " با کدهاي يک رقمي (R2 ) و شامل 6 پهنه با کد دو رقمي :
پهنه مسکوني ارزشمند روستائي (R21)
پهنه مسکوني ارزشمند روستائي (R21) به دو زيرپهنه با کد سه رقمي (R211) و (R212) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ها ضوابط كلي ساخت و ساز تا سه طبقه با حد اكثر تراكم 120 درصد تعريف شده است.
پهنه مسکوني ارزشمند تاريخي (R22)
پهنه مسکوني ارزشمند تاريخي (R22) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R221) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا دو طبقه با حد اكثر تراكم 100 درصد تعريف شده است.
پهنه مسکوني ارزشمند معاصر (R23)
پهنه مسکوني ارزشمند معاصر (R23) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R231) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز ، تثبيت وضع موجود طبق طرح هاي قبلي مصوب تعريف شده است.
پهنه مسکوني ارزشمند سبز (R24)
پهنه مسکوني ارزشمند سبز (R24) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R241) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا چهار طبقه با حد اكثر تراكم 10 درصد تعريف شده است.
پهنه مسکوني ويژه پهنه مرکزي شهر (R25)
پهنه مسکوني ويژه پهنه مرکزي شهر (R25) به يك زيرپهنه با کد سه رقمي (R251) طبقهبندي شدهاست.
در اين كد ضوابط كلي ساخت و ساز تا پنج طبقه با حد اكثر تراكم 250 درصد تعريف شده است.
پهنه مسکوني ويژه محورهاي شهري (R26)
پهنه مسکوني ويژه محورهاي شهري (R26) به سه زيرپهنه با کد سه رقمي (R261) و (R262) و (R263) طبقهبندي شدهاست.
در اين كدها ضوابط كلي ساخت و ساز تا هشت طبقه با حد اكثر تراكم 320 درصد تعريف شده است.
تشریح پهنه های کلان دیگر را در آینده توضیح خواهم داد.
صلیب شکسته یا سواستیکا یا گردانه مهر یک چلیپا با شاخههای ۹۰ درجه به سمت راست یا چپ است. که معمولاً با جهت افقی یا گوشههایی با زاویه ۴۵ درجه میباشد. در شکل هندی نقطههایی در هر ربع آن قرار میدهند.
واژه سواستیکا swastika از سانسکریت می باشد و آمیزه ای از سو = خوب و خوش + استی =هستی و استی، می باشد؛ یعنی، خوش بختی و نشان خوشبختی. در ایران باستان چنین نشانه ای را "گردونه مهر" می گفته اند.
سواستیکا در تمام هنرها و طراحیهای تاریخ بشری پدیدار میباشد، نشان بسیاری از چیزها، همچون خوش اقبالی، خورشید، برهما یا هندوها بود. در روزگار باستان، صلیب شکسته در بین سومری ها، سلت ها و یونانی ها استفاده میشد.
در غرب، سواستیکا عموماً با نام صلیب شکسته و به عنوان نماد نازیسم شناخته میشود (به خاطر آنکه به عنوان نشان حزب ملی کارگران سوسیالیست آلمان بهکار میرفت). پس از جنگ جهانی دوم، این نماد چهره مشهوری در غرب پیدا کردهاست.نشان سواستیکا جزئی از میراث فرهنگی اقوام آریایی است که از هزاران سال پیش به کار میرفته است. نشانه هایی از آن در تروی و ایران پیدا شده است.نمونه ای از آن گردن بندی بسیار زیبا می باشد که در شمال ایران یافت شده است.
در آیین مهر این نشان را گردونه مهر می نامند برخی می پندارند چهار پره آن آمیزش چهار عنصر اصلی آّب ، باد ، خاک ، آتش را می رساند. برخی دیگر آن را ساده شده شکل خورشید و درخشش پرتو های آن می دانند
نقش گردونه مهر یا چلیپا از نقوشی است که در معماری ایران کاربرد فراوان دارد . در آرایه های آجری (خوون چینی ) شوشتر نقشی به همین نام (چلیپا ) موجود می باشد . این نقش بر روی سر در ورودی خانه های دورقی و جولا زاده با زیبایی هر چه تمام تر به کار رفته است . این نقش از نقوش اصیل ایرانی است و بکار بردن کلمه( صلیب شکسته) برای این نقش قدیمی ایرانی کار درستی نیست.
1.سبک خراسانی
2.سبک رازی
3.سبک آذری
4.سبک اصفهانی
1- سبک خراسانی:
2 - سبک رازی:
3- سبک آذری:
با ورود مغولان (ایلخانی) این شیوه معماری آغاز گردید و تا زمان صفویه ادامه داشته است. چون اولین بناها درتبریز احداث گردید به سبک آذری معروف است. دورهی حکومت غازان خان را آغاز سبک آذری میدانند.
سبک آذری خود به دو شیوه قابل تفکیک میباشد:
الف: شیوهی اول سبک آذری مربوط به دورهی ایلخانی به مرکزیت تبریز با ویژگیهای زیر:
ساخت بناهای سترگ و عظیم
توجه به تناسبات عمودی بنا
ساخت ایوان با پلان مستطیل شکل
تنوع در ایوان سازی
استفاده از تزئیناتی چون گچبری، کاشی زرین فام و کاشی نقش برجسته.
ب: شیوه ی دوم سبک آذری مربوط به دورهی تیموری به مرکزیت سمرقند با ویژگیهای زیر:
ساخت ساقه (گلوگاه) بین فضای گنبد و گنبد خانه.
ایجاد سطوح ناصاف در تمامی بنا.
استفاده از تزئینات کاشی معرق (موزاییک کاری)
دورهی تیموری اوج معماری سبک آذری میباشد.
از بناهای سبک آذری:
شنب غازان
ربع رشیدی
رصدخانهی مراغه
ارگ علیشاه در تبریز
مدرسه و تکیهی امیر چخماق
زندان اسکندر یا مدرسهی ضیاییه در یزد
مسجد جامع ورامین
گنبد سلطانیه یا مقبرهی اولجایتو
جرم امام رضا (ع)
مقبرهی شیخ صفی الدین اردبیلی
مسجد کبود تبریز یا جهانشاه
مدرسهی امامی اصفهانی
مسجد جامع یزد
مسجد گوهرشاد
مجموعهی تاریخی سنگ بست
مقبره ی شاه نعمتالله ولی در ماهان کرمان
مدرسهی غیاثیه خردگرد در خواف
مسجد جامع عتیق شیراز
مقعههارونیه در توس
گور امیر تیمور در سمرقند
مزار شیخ احمد جام در تربت جام
مقبرهی سلطان بخت آغا در اصفهان
مسجد و مدرسهی طلاکاری در سمرقند
مجموعهی آرامگاههای شاه زند در سمرقند
مدرسهی گوهرشاد در هرات
مسجد بیبی خاتون در سمرقند
مدرسهی میر عرب در بخارا
کاروانسرای انجیره در جاده یزد – طبس
کاروانسرای چهار آباد درجادهی نطنز – اصفهان
پل قافلانکوه
منارجنبان
...............................................................
4- سبک اصفهانی:
به شیوهی معماری دورهی صفویه، سبک اصفهانی اطلاق میشود. چون اولین بنا در شهرهای اصفهان ساخته شده و به سبک اصفهانی معروف است. دورهی حکومت شاه عباس را عصر طلایی سبک اصفهانی میدانند.
ویژگیهای سبک اصفهانی (تزئینیترین سبک معماری ایرانی)
پلان مستطیل شکل و چند ضلعی ساده
پلان ایوانی
مصالح مرغوب و بادوام
در تزئینات بناها از کاشی خشتی، هفترنگ، مقرنس کاری، یزدیبندی، کاربندی یا رسمیبندی استفاده شده است.
بناهای سبک اصفهانی:
کاخ چهلستون در قزوین
کاخ عالیقاپو در قزوین
کاخ صفیآباد در بهشهر مازندران
مسجد هارون ولایت در اصفهان
مسجد علی در اصفهان
مسجد جامع ساوه
میدان نقش جهان
کاخ چهلستون در اصفهان
کاخ هشت بهشت در اصفهان
مدرسهی چهار باغ اصفهان یا مدرسهی مادرشاه
مسجد حکیم اصفهان
تالار اشرف در اصفهان
مجموعهی گنجعلی خان در کرمان
پل الله وردی خان (سی و سه پل)
پل خواجه در اصفهان
پل رودخانهی کوی
باغ فین کاشان
کاروانسرای شبلی در تبریز – میانه
کاروانسرای خان خوره در شیراز – آباده
کاروانسرای امینآباد در شیراز – آباده
کاروانسرای دهبید در شیراز
کاروانسرای زینالدین در یزد – کرمان
کاروانسرای زیزه در کاشان – نطنز
کاروانسرای اقبال در تاکستان – قزوین (دوایوانی)
کاروانسرای دو کوهک در شیراز – قهلیان (دوایوانی)
کاروانسرای تینوش در قم – کاشان (چهار ایوانی)
کاروانسرای سن سان در قم – کاشان (چهار ایوانی)
کاروانسرای جاکرد در کرمان – مشهد (چهار ایوانی)
کاروانسرای ریوادوبستان در نائین – اصفهان (چهار ایوانی)
کاروانسرای کوهپایه در یزد – نائین (چهار ایوانی)
کاروانسرای دیرگچین در تهران – قم
کاروانسرای مهیار در اصفهان (چهار ایوانی)
کاروانسرای شیخ علی خان در اصفهان
کاروانسرای مادرشاه یا هتل عباسی در اصفهان
با تشکر از http://carshiv.ir/
فنگ شویی چیست ؟
فنگ شویی دانشی کهن است که ریشه در تفکر چینی ها به جهان هستی دارد و رد پای آن در معماری داخلی نیز پیدا شده است ، فنگ شویی از دو کلمه Feng به معنی باد و Shui به معنی آب تشکیل شده است . هدف فنگ شویی در مجموع خلق حس هماهنگی در خانه و زندگی افراد است.
فنگ شویی هنر ایجاد تعادل و هماهنگی در جریان طبیعی انرژی های پیرامونمان است تا در زندگی مان تاثیراتی سود مند پدید آوریم
سابقه فنگ شویی به حدود 4700 سال قبل از میلاد ، در چین باز می گردد . بسیاری از مکان ها و مناظر مانند دیوار بزرگ چین و شهر ممنوعه پکن بر اساس اصول فنگ شویی و برای هماهنگ کردن انرژی های آسمان و زمین بوده است
استقرار اشیا به گونه ای که مردم (انسان ) محیط زیست ( خاک ) و روان ( آسمان ) با تشکیل و حدتی موزون ، زمینه های پیشرفت انسان را ایجاد کنند.
از طریق فنگ شویی می توان دریافت در کدام نقطه از ساختمان جریان انرژی بند آمده است و یا برای اینکه انرژی دیگر بار آزادانه جریان یابد چه باید کرد.
برای زندگی موثر ، لازم است که انرژی و نیروی حیات ، آزادانه در خانه و محل کارتان جریان یابد . نخستین گام برای آزاد ساختن انرژی مسدودی که به مرور زمان در ساختمان جمع شده پالایش مکان است .
به طور کلی انسداد انرژی به دلایل زیر است :
1. آلودگی فیزیکی
2. انباشتگی و در هم ریختگی
آلودگی فیزیکی :
هر نوع چرکی و خوراکی های مانده که پیرامون خود انرژی پایین تولید میکند.
انباشتگی و در هم ریختگی :
هر گونه بی نظمی و در هم ریختگی بر جریان نرم و هموار و آزادانه انرژی پیرامون یک فضا مانع ایجاد می کند.
تلاش کنیم هر شی را در مکان خاص خود قرار دهیم تا آرامش یابیم و سنگینی اجسام و فضا بر جسم و روحمان کارگر نشود.
بر این اساس نحوه طراحی فضا و چیدمان وسایل و اشیا منزل تاثیر بسزایی در آرامش ما دارد و رعایت اصول فنگ شویی ما را در ارایه هر چه بهتر فضای معماری کمک می کند.
سلام مسعودی هستم از ایتالیا و پزشک هستم در بهداشت کار میکنم
در مورد توالت در سطح شهر باید بگویم که در ایتالیا قوانین بگونه ای طراحی و اجرا شده اند که کمتر به توالت در سطح شهر احتیاج هست .
مثلا شما نمیتوانید هیچ مغازه ای را پیدا کنید که توالت نداشه باشد و این توالت باید حتما به گونه ای باشد که یک شخص معلول هم با ویلچر بتواند از ان استفاده کند . بدون چنین امکاناتی وظیفه اداره بهداشت است که این مغازه ها را تعطیل کند و کلا مغازه ای باز نمیشود بدون چنین امکانات .
علاوه بر این شما میتوانید به عنوان یک شهروند از توالت های بار یا رستوران ها استفاده کنید بدون اینکه مجبور باشید خریدی کرده باشید .
ولی متاسفانه در ایران نه در مغازه ها چنین امکاناتی هست که در رستوران ها هم غالبا سرویس ها فاقد استاندارد هستند و متاسفانه دستگاه اجرایی هیچ قانون و نظارتی بر این برنامه ندارد. از لحاظ بهداشت یکی از بدترین شرایط نداشتن سرویس های استاندارد هست و این علت شیوع بیماره های عفونی میشود .
در ایتالیا در هر شهری یک قانون در این مورد هست در میلان به نام Titolo III و Titolo IV هست دکتر مسعودی - میلان
یکی از موارد تجهیزات شهری در طراحی و برنامه ریزی شهری احداث توالت عمومی است و در اکثر شهر های جهان برنامه ریزی و توجه خاصی به آن شده است.
و در کنار آنها سرویسهای عمومی دیگری مانند لباسشویی هم پیش بینی میشود.
اینگونه مراکز میتواند انتفاعی هم باشد.
مثلا با وجود چندین دستگاه ماشین لباسشویی در یک مرکز مردم میتوانند با پرداخت هزینه ای اندک استفاده نمایند.
در بند ۲۱ قانون شهرداری ها ( وظایف شهرداری ) نیز پیش بینی این موارد شده است
21- احداث بناهاوساختمان های موردنیازمحل ازقبیل رختشوریخانه و مستراح وحمام عمومی و کشتارگاه ومیدان ها وباغ کودکان وورزشگاه مطابق اصول صحی و فنی و اتخاذ تدابیرلازم برای ساختمان خانه های ارزان قیمت برای اشخاص بی بضاعت ساکن شهر.
البته در قرن بیست و یکم توجه خاص به همه جوانب طراحی معماری و دسترسیها و مصالح و نما و تجهیزات بهداشتی و ضد عفونی کردن و ... ضروریست.
1- طبق پيوست 2 مبحث پانزدهم مقررات ملي ساختمان ، حداقل ابعاد مفيد چاله آسانسورهاي 4 نفره نيمه اتوماتيك ، عرض 140 وطول 160 سانتيمتر درنظر گرفته شده است . كه باتوجه به اينكه طبق ضوابط ابلاغي ابعاد مفيد چاه آسانسور160*200 سانتيمتر ميباشد ، ابعاد مفيد 140*160 سانتيمتر براي املاك ريزدانه با مساحت سند حداكثر 200 مترمربع وياكمتر ، ملاك قرار گيرد .
2- طبق بند 3-1-4-4-4 مبحث سوم مقررات ملي ساختمان ، راه پله بايد دست كم 110 سانتيمتر عرض مفيد داشته باشد ، مگرآنكه مجموع تعدادمتصرفان تمام طبقات استفاده كننده از راه پله كمتر از 50 نفر باشد كه دراينصورت عرض مفيد مي تواند به حداقل 90 سانتيمتركاهش داده شود . لذا چنانچه مساحت سند حداكثر 200 مترمربع ويا كمترباشد ، و ساختمان مربوطه نيز حداكثر تا 5 سقف و با اسكلت فلزي طراحي گردد وتعداد كل ساكنين آن نيزكمتر از 50 نفر باشند ، عرض پاگرد مياني ، يك متر(كه پله اي درپاگرد قرار نگيرد) و عرض پاگرد در ورودي آپارتمان (هم تراز با سطح واحد) 20/1 متر، ابعاد مفيد و تمام شده راه پله ( به هنگام بهره برداري) 2* 60/4 متر درنظر گرفته شود .
ضمناً ارتفاع هرپله نيز حداكثر تا 18 سانتيمترقابل قبول باشد . بديهي است ساختمانهاي مشمول رعايت ضوابط ومقررات شهرسازي ومعماري براي افراد معلول جسمي- حركتي از مفاد اين متن مستثني ميباشند وميبايست ضوابط مربوط به آنان كمافي السابق رعايت گردد .
3- املاكي كه پس از رعايت براصلاحي ، حداكثر بر6متر و مساحت آن حداكثر 200 مترمربع وكمتر مي باشد علاوه بررعايت مفاد بند 1 و 2 اين دستورالعمل، الزامي به تامين لابي نداشته باشد .
شايان ذكر است دررابطه باعدم اجراي لابي انخاذ تدابير ايمني و حفاظتي لازم جهت جلوگيري و كاهش آثار تخريبي درزمان وقوع حريق، ضروري مي باشد .
با ادغام ضوابط معلولين و آسانسور و ايمني و آتش نشاني در مورد راه پله و آسانسور مورد نياز در طرح هاي مسكوني به نتايج زير ميرسيم :
1 – ابعاد داخل به داخل باكس راه پله 240 در 480 سانتيمتر. ( ضمنا چشم پله نداشته باشد براي جلوگيري از دودكش شدن باكس راه پله . )
2 – ابعاد داخل به داخل باكس آسانسور 160 در 200 سانتيمتر.
3 - لابي جلوي آسانسور 150 در 150 سانتيمتر.
4 – در صورتيكه در هر طبقه تا چهار واحد مسكوني داشته باشيم يك واحد راه پله و آسانسور كافي است .
5 - در صورتيكه در هر طبقه بيشتر از چهار واحد مسكوني داشته باشيم حداقل دو واحد راه پله و آسانسور.
6 – ارتفاع پله 17 سانتيمتر وعرض كف پله 30 سانتيمتر و ديوار دور تا دور باكس راه پله و باكس آسانسور 20 سانتيمتر .
براي ارائه نقشه هاي كامل يك پروژه مراحل زير بايستي انجام شود :
اولین مرحله : ( مربوط به كارفرماست )
پس از انجام مراحل اولیه عقد قرارداد زمین محل اجرای پروژه طی صورتجلسه ای به طراح یا مشاور داده می شود.
مرحله دوم: ( فاز صفر )
شامل مطالعات فاز صفر پروژه ,اطلاعات اولیه , اقلیم , خصوصیات و استانداردها و ضوابط مورد نیاز طرح می باشد .
مرحله سوم : ( فاز یک )
طراحی فاز یک بر اساس نتایج حاصله از بررسی ها و تجزیه و تحلیل سایت مورد نظر می باشد .
این مرحله شامل طراحی پلان , نما و مقطع و محوطه سازی می باشد .
مرحله چهارم : ( فاز دو )
پس از تائید نقشه های فاز یک ( معماري ) , برای طراحی و محاسبات سازه اي و تاسیسات الكتريكال و مكانيكال تحویل مهندسین عمران و مكانيك و برق داده می شود.
پس از تائیدیه نهایی نقشه های معماری , سازه و تاسیسات مرحله نهایی , طراحی نقشه های اجرایی پس از انطباق نقشه های سازه و تاسیسات با نقشه های معماری می باشد.
مرحله پنجم : ( فاز سه )
اين مرحله مرحله اجرا و نظارت ميباشد.
نو آوری معنایی ندارد مگر آنکه آنچیزی باشد که برای
شما مهم است.
تأمین پارکینگ در مازاد فضای باز جزء زیربنا محسوب نمی گردد و به شرط آنکه مانور اتومبیل تامین باشد در مازاد فضای باز به ازای هر پانزده متر مربع یک واحد پارکنیگ قابل تامین است.
منظور از تأمین پارکینگ در مازاد فضای باز اين است كه اگر در زميني كه كاربري آن طبق طرح هاي تفصيلي مثلا صنعتي باشد و ميزان سطح اشغال آن مثلا 50 درصد باشد در صورتيكه از ميزان بنايي كه بر اساس درصد سطح اشغال ميتواند بسازد و مجاز است كه بسازد كمتر بسازد يعني درصد كمتري از سطح زمين را اشغال نمايد يا به عبارت ديگر درصد فضاي باز بيشتر شود آنگاه به ازاي هر پانزده متر مربع یک واحد پارکنیگ از نظر ضوابط شهرداري تهران قابل پذيرش است.
يا اگر در زميني كه كاربري آن طبق طرح هاي تفصيلي مثلا مسكوني باشد و ميزان سطح اشغال آن مثلا 60 درصد باشد در صورتيكه از ميزان بنايي كه بر اساس درصد سطح اشغال ميتواند بسازد و مجاز است كه بسازد كمتر بسازد يعني درصد كمتري از سطح زمين را اشغال نمايد يا به عبارت ديگر درصد فضاي باز بيشتر شود آنگاه به ازاي هر پانزده متر مربع یک واحد پارکنیگ از نظر ضوابط شهرداري تهران قابل پذيرش است.
اين ضابطه بيشتر براي ساختمانهاي موجود صنعتي كه ميخواهند پايانكار بگيرند راهگشا خواهد بود و در شرايط متعارف معمولا مالكيني كه اهداف اقتصادي دارند تمايل دارند از حد اكثر بناي مجاز هم در سطح اشغال و هم در تعداد طبقات استفاده كنند و براي اين دسته از شهروندان مقرون به صرفه نيست كه مثلا 30 متر مربع از درصد سطح اشغال كم كنند كه 2 واحد پاركينگ از آنها پذيرفته شود . لازم به توضيح است كه اين 30 متر مربع عملا در تعداد طبقات ضرب ميشود و در كل زير بنا اگر 5 طبقه باشد 150 متر مربع خواهد شد.
اکثر طراحیها با احتساب نور خورشید انجام میشود، به عبارتی با تاریکی هوا تمامیخلاقیتها و هنرهایی که برای آن کوشش شده، یکباره در تاریکی شب محو میشود.زندگی شهری و بالطبع الزامات اقتصادی مرتبط با آن ایجاب میکند که دامنه فعالیتهای انسانی از طول روز گذشته و تا پاسی از شب ادامه یابد. به این ترتیب کار و فعالیت شبانه به مرور به قسمتی از زندگی شهری تبدیل شده است.
تقریبا کلیه فعالیتهای شهری که قبلاً در روشنایی روز امکانپذیر بوده، اینک در شب و به کمک نور مصنوعی قابل اجرا است. به عبارتی الزامات شهرنشینی، شب را برای انسان تبدیل به روز کرده است و فضاهای شهری در این پدیده جایگاه خاصی را به خود اختصاص دادهاند.
شب هنگام فضاهای شهری مانند خیابانها، میادین، پارکها و… بطور فزایندهای به عنوان فضاهای زنده، متنوع و مملو از عبور و مرور مورد استفاده قرار میگیرند. تغییرات بنیادینی که فعالیتهای شبانه موجب آن شدهاند، تدریجاً سیمای خاصی را به محیط تحمیل میکند که در صورت هدایت آگاهانه کیفیت زندگی شهری را بهبود میبخشد.
فعالیتهای شبانه هنری و تفریحی نظیر سینما، کنسرت، تئاتر، رستورانها و همچنین پارکها و گردشگاهها بیشتر مدیون استفاده از نور مصنوعی هستند. از دیگر فعالیتهای شبانه میتوان به کارگاهها و کارخانهها و شیفت کار شبانه آنها اشاره کرد که در پرتو نور مصنوعی ممکن شده است.تاثیرات عمیق حاصله از این تحولات، معماران را بر آن داشت تا به ارزیابی مجدد از کار برد نور مصنوعی جهت تاثیر بر ادراک انسان و القای بهتر و دلنشینتر هنر معماری به بیننده بپردازند.
تجربیات سالهای اخیر محققان به کمک دستاوردهای علمی، پزشکی و تکنولوژیکی، موجب شد، ضمن ارتقای این زمینه پژوهشی، از حالت ابتدایی و اولیه آن که روشنایی تیر چراغ برق خیابانها است خارج و حضور هوشمندانه آن در معماری و شهرسازی گسترش یابد.
قابلیت استفاده از نور مصنوعی و تاثیر آن بر ادراک انسان را میتوان در دو مثال ساده یعنی نور چراغ راهنمایی و رانندگی در چهارراهها که هر رنگ تاثیر مشخصی مانند خطر، احتیاط و یا آسودگی را به راننده و عابر القا می کنند و یا نور رنگارنگ لامپهای مهتابی طباخیها به عنوان نشانهای که عابرین را از فعالیت خاصی در آن مکان آگاه میسازد، مشخص کرد. با ذکر مقدمه فوق نحوه ارتباط عملی سیمای شهری در شب و مدلسازی برای نور مصنوعی را در شهرسازی و معماری بررسی میکنیم.
تا به حال سیمای شهری و هر آنچه در ارتباط با آن است با احتساب روشنایی روز و در محدوده زمانی تابش نور خورشید حضور خود را عیان میکرده است، به عبارتی نور خورشید مانند ظرفی است که محتوای درون خود را شکل و شخصیت میبخشد.
اما باید اذعان کرد که سیمای شهر در شب نیز روی دیگر سکه است که تا به حال به آن توجهی که درخور آن است، نشده است. برخی از شهرهای اروپایی در زمینه مدلسازی سیمای شهری در شب پیشروتر از بقیه اند به طوریکه، بروشورها و پوسترهای تبلیغاتی آنها، تصاویری از زیباییهای شهر را که در دل شب تلألو دلپذیری دارد، به نمایش گذاشتهاند. این اقدام زمانی امکانپذیر شده که متخصصان توانستهاند سیمای شهر را از دریچه شب ارزیابی کرده و برای آن طراحی منحصر به فردی انجام بدهند.
در آلمان در سالهای اخیر علاقه به این موضوع افزایش یافته است. شهرهایی نظیر فرانکفورت، لایپزیک، دوسلدورف و… دارای یک نظام سیمای شهری شبانه هستند، شهرهای پکن و شانگهای در چین برنامهریزی خود را در این زمینه به پایان رساندهاند.
به کمک مدلسازی موفق برای سراسر شهر، هریک از فضاها، عناصر و … شهری برنامه خاصی برای نمایش آن در شب پیشبینی شده و همچنین ارتباط آنها با یکدیگر تحت هدایت مدل فوق فراهم شده است. در بخش معماری نیز طراحی همزمان معماری و مدلسازی نور، این دو را لازم و ملزوم یکدیگر میسازد. نور، بخشی از مصالح ساختمانی میشود و با حجم و بدنه و نمای ساختمان یک پیکر را میسازند و هر کدام دیگری را تکمیل میکند.
جدیدترین و معتبرترین تئوریهایی که درباره نور و کاربرد آن در معماری و شهرسازی انجام گرفته، توسط دو نفر متخصص به نام ریچارد کلی و ویلیام لام است. این دو نفر در تلاشند ثابت کنند کاربرد نور مصنوعی و فواید آن برای انسان به مراتب بیش از آن است که از این پدیده فقط برای روشنایی خیابانها استفاده شود.
اولی جنبههای مختلف عملکرد نور را به عنوان ابزار هادی اطلاعات بررسی میکند در حالیکه دومی ادراک انسان را به عنوان بستری جهت مدلسازی و حل مسائل طراحی نور مصنوعی مورد توجه قرار میدهد. بر اساس تجربیات علمی به دست آمده از این گونه مطالعات و سایر بررسیهای علمی و اجرایی بیشماری که انجام گرفته است، نور مصنوعی در معماری، شهرسازی و طراحی شهری، جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است.
نماد، نشانه، گره، جداره، ساختمانهای ارزشمند، و … هر آنچه در طراحی شهری بر آن تاکید شده و پس از غروب آفتاب و با فرا رسیدن تاریکی، ممکن است در عملکرد آن اختلال به وجود آید، به کمک مدلسازی نور مصنوعی کارایی خود را در طول شب نیز حفظ خواهد کرد.در شهرسازی نیز کاربرد نور مصنوعی در زمینههای مختلف از جمله شناساندن؛ لبهها و مرز مناطق، نواحی، محلات و افزایش بار هویتی مراکز آنها، میراث طبیعی و رود درهها، فضاهای شهری (پیادهراهها، میادین، مراکز خرید و…)، بافتهای کالبدی ارزشمند و … در هنگام شب ممکن است.
ساختمان هوشمند ، ساختماني است كه مجهز به يك زير ساختار ارتباطاتي قوي بوده كه ميتواند به صورت مستمر نسبت به وضعيتهاي متغير محيط عكس العمل نشان داده و خود را با آنها وفق دهد و همچنين به ساكنين ساختمان اين اجازه را ميدهد كه از منابع موجود به صورت موثرتري استفاده نموده و امنيت و آرامش آنها را افزايش دهد.
تعريفي كه در ايالات متحده آمريكا درباره يك ساختمان هوشمند عنوان ميشود اينچنين است:
" يك ساختمان هوشمند ساختماني است كه در بر دارنده محيطي پويا و مقرون به صرفه بوسيله يكپارچه كردن چهار عنصر اصلي يعني سيستمها، ساختار، سرويسها و مديريت و رابطه ميان آنها ميباشد"
در سيستم مديريت هوشمند ساختمان با بكار گيري آخرين تكنولوژي ها شرايط ايده آلي در ساختمان فراهم ميشود و با اين روش نيازي نيست كه براي نگهداري ساختمان به شركتها و پيمانكاران متعدد در زمينه تشخيص و اطفائ حريق ، دوربين هاي مداربسته ، صرفه جويي در مصرف برق و گاز ، مديريت تاسيسات و تهويه مطبوع ، و ........ متوسل و قراردادهاي مجزا منعقد شود.
اين سيستمها ضمن كنترل بخشهاي مختلف ساختمان و ايجاد شرايط محيطي مناسب با ارائه سرويسهاي بموقع و همزمان سبب بهينه سازي مصرف انرژي ، سطح كارآيي ، بهره وري سيستمها و امكانات موجود در ساختمان شده و معايب را رفع ، هزينه ها را كاهش و بازدهي را بيشتر مي نمايد . و همچنين هزينه هاي نگهداري و رفع عيب سيستم هاي يكپارچه بسيار كمتر است.
در اين سيستمها كنترل و دسترسي به سيستم با استفاده از نرم افزارهاي مربوطه از هر نقطه در ساختمان و خارج از آن از طريق اينترنت مقدور ميباشد.
در سيستم مديريت هوشمند ساختمان ميتوان به مديريت امنيت و ورود و خروج ساختمان ، مديريت اتفاقات خاص ، مديريت دوربين هاي مدار بسته ، مديريت حريق ، مديريت انرژي ساختمان ، مديريت اينترنت و .... اشاره كرد.
مثلا در مديريت انرژي ساختمان
انرژي هاي مصرفي در ساختمان معمولا در قالب روشنايي، حرارتي و برودتي مي باشند براي صرفه جويي در مصرف انرژي، بايد بتوان انرژي هايي كه در ساعات مصرف بيش از حد مصرف مي شوند را مهار نمود و نيز انرژي هايي را كه در ساعات خالي از سكنه تلف مي شوند را حذف كرد. عمده مصرف انرژي الكتريكي در روشنايي و فن كويل ها مي باشد.
در صورتيكه مصرف كننده از ساختمان خارج شد ، فن كويل خاموش شده و كليه چراغ هاي روشنايي خاموش مي گردد. و در ساعت خاصي از صبح، سيستم فن كويل شروع به كار كرده
و دماي محيط را به دماي نرمال تنظيم شده مي رساند. و در ساعاتي كه سكنه در ساختمان حضور دارند فن كويل ها به صورت خودكار كنترل مي شوند.
كنترل فن كويل ها در اختيار كنترل كننده محلي آن ساختمان قرار دارد و نيز برنامه هاي دمايي جهت صرفه جويي انرژي را از نرم افزار مركزي دريافت مي نمايد.
در عصر حاضر با توجه به كثرت و رشد جمعيت در شهرها بواسطه زاد و ولد و مهاجرت و ثابت بودن مساحت زمين و بالا رفتن سطح رفاه خانواده ها و ....... داشتن حد اقل يك اتومبيل يا بيشتر براي هر خانواده دور از انتظار نيست.
در نتيجه چاره انديشي براي تسهيل در ايجاد و احداث پاركينگ ضروري و الزاميست.
در اين راه بايد از همه امكانات موجود جهت حل مسئله كه در آينده اي نزديك تبديل به بحران خواهد شد استفاده شود.
از جمله سطوح زيرين برخي از كاربريها مانند خيابانها و برخي از سطوح چمن كاري پاركها و بوستان هاي شهري و استفاده از تكنيكهاي روز دنيا و .....
يكي از اشتباهاتي كه شهرداريها بخصوص شهرداري تهران در اين زمينه مرتكب ميشود ، اين است كه به كاربريهاي بخش خصوصي مانند منازل و مجتمع هاي مسكوني يا تجاري و اداري اجازه نميدهد از تكنيكهاي تامين پاركينگ مانند آسانسور هاي خودرو بر يا پاركينگ هاي مكانيزه به دلايل مختلف مانند مسائل ايمني و آتش نشاني و نجات و غيره استفاده شود. در صورتيكه بسياري از فضاي قابل استفاده براي تامين تعداد بيشتر پاركينگ صرف گردش رمپ ها و ضوابط قابل اغماض ديگر ميشود.
همچنين براي چمن كاري در بوستانها به خاك به ضخامت نا محدود نيازي نيست و چمن كاري مورد نظر با طرح هاي متنوع ميتواند با استفاده از تكنيك هاي معمولي روي سقف هاي پاركينگ هاي طبقاتي احداثي در زير زمين اجرا و در آب مصرفي نيز صرفه جويي شود.
همچنين مديريت زماني پاركينگ هاي موجود نيز بسيار كار ساز است . به عبارتي ديگر مثلا پاركينگ اداره اي پس از اوقات اداري خاليست و ميتواند مورد استفاده مشتريان واحد هاي تجاري يا تفريحي يا ورزشي قرار گيرد.
همچنین با حذف محدودیت ارتفاعی پارکینگ در ضوابط شهرسازی و با اضافه شدن ارتفاع سقف پاركينگ ميتوان به جاي پارك يك اتومبيل دو يا سه اتومبيل روي هم با تدابيري پارك شوند.
مهندس ولی دارای دانشنامه فوق لیسانس مهندسی معماری از دانشگاه علم و صنعت ایران ، با پروانه اشتغال بکار پایه ارشد در طراحی و نظارت . مطالبی را در ارتباط با ضوابط شهر سازی شهرداری تهران و بافت فرسوده ، طراحی معماری ، طراحی شهری وشهرسازی ، طراحی منظر ، محیط شهری و فرهنگ سازی ، زندگی و آسایش در آینده و به مرور به رشته تحریر در خواهد آمد .
