خلاصه ای در باب نمای ساختمان ها
مقوله نما مبحث بسیار سنگینی در معماریست. بطوریکه پشت سر نما مباحث مختلفی مانند مباحث فلسفی و هنری و فرم و مسائل فنی و تکنیکی و اقلیمی و مصالح و مسائل مالی و..... نهفته هستند.
نماها معمولا به نوعی معروف میشوند، مثلا با " مصالح نما " یا " سبک نما " و .... مانند نمای آلومینیومی ، نمای کامپوزیت ، نمای چوبی ، نمای سنگی ، نمای آجری ، نمای سرامیکی ، نمای شیشه ای ، و نمای رومی و ....
بعضی از نماها دارای پشتوانه هنری و معماری و صاحب سبک و مکتب هستند و برخی بی محتوا و ژیگولو پسندند و به اصطلاح بازار، مد روز و عامه پسند و بازاری.
آنچه مهم است، اینکه همه معماران و مسئولین ومجریان ساختمانی بایستی واقع بین باشند و همه مسائل روز را بخوبی بشناسند و بخوبی جهت بدهند نه اینکه در راهی قدم بگذارند که منتج به دیکته نما توسط عده ای محدود شود. یادمان باشد که همه چیز را همگان دانند. بنا براین از همه نظرات مهندسین معمار و طراح استفاده و از دیکته کردن بعضی کلیشه ها خودداری شود. اینطور نباشد که پس از چند سال ببینیم مثلا اکثر نماهای شهرمتشکل از چند تا مربع یا مستطیل آجری قرمز، با ترکیبی از سنگ شکل گرفته و نتنها هویتی ندارد و زیبایی ندارد بلکه فاقد استحکام بوده و خطرآفرین هستند، مانند بعضی از نماهایی که شاهد آنها هستیم و توسط کمیته های نمای شهرداری تهران تایید و تصویب و مصر به اجرای آن هستند.
آگاه باشید که :
نما در وهله اول برای حفاظت ساختمان از عوامل جوی و اقلیمیست، و نباید ساختمان احداثی دارای سوراخ و ترک و خلل و فرج باشد، از طرفی پوشش هدفمند این حفاظ یا نما در ساختمان، محدودیتهایی از نظر نورگیری و تهویه و ریتم و فرم و ... ایجاد میکند.
در طول تاریخ ایرانیان برای زیبایی و آراستگی نمای ساختمان های خود به طرق گوناگون و با امکانات و مصالح و مهارت و تکنیک های موجود تلاش، و نماها را با حفظ اصول فنی و با نهایت استحکام، با شیوه هایی مانند انواع گچبری ها و خطوط مزین کرده و حاصل کار هنرمندانه و جذاب و در عین حال فنی و اصولی بود. کما اینکه در بناهای مختلف مانند مساجد – خانه ها – میدان آزادی – تاتر شهر و .... قابل مشاهده هستند.
استحکام نما مهم است. و در باب مسایل فنی نما ، الزاما بایستی به عایق بودن نما به حرارت گرما و سرما و صوت توجه شود، به مقاومت نما در برابر زلزله ، ضربه ، یخ زدگی ، آتش سوزی ، همچنین مقاومت نما در برابر جدا شدن و سقوط مصالح توجه شود.
آگاه باشید که اجرای نمای سنگی و آجری بصورت دوغابی با هر گونه اسکوپ در ساختمانهای مرتفع بیش از دوطبقه اشتباه است و خطر جداشدگی آنها بسیار زیاد.
مصالح نما مهم است. انعطاف پذیر بودن مصالح نما در اجرا ، بطوریکه بتوان آنها را در اشکال هندسی متنوع بکار برد. همچنین سبک بودن مصالح و قابلیت اجرا در ساختمانهای مرتفع مد نظر قرار گیرد.
فرم نما و شکل نما و تقلید نما، ترجیح است. اما با توجه به اینکه نمای ساختمان در تعریف و شکل دهی معبر و منظر شهر نقش بسیار مهمی ایفا میکند بایستی به همگرایی نمای شهری توجه شود. همچنین نمای ساختمان به عنوان عنصری از نمای مجموعه شهری است و ما در فضای شهری با یک ساختمان روبرو نیستیم بلکه در واقع هر ساختمان جزئی از فضای شهری محسوب میشود که نمای آن بر فضای عمومی تاثیر گذار بوده و زیبایی آن منوط به هماهنگی با سایر عناصر آن مکان میباشد.
زیبایی و چگونگی نما معرف هنر و کیفیت کار مهندس معمار و طراح ساختمان و مجری آن است.
نمای هر ساختمان بسته به شرایط محیطی آن مانند آ ب و هوا – باد و طوفان – زلزله – میزان آلایندگی های هوا در مناطق مختلف متفاوت میباشد، مثلا مصالح کاربردی در شهرهای بزرگ با آلایندگی بالا با شهرهای کوچک متفاوت است. همچنین در مناطق سردسیر و گرمسیر.
نمای ساختمان بعنوان رابط فضای داخلی و خارجی علیرغم وظیفه حفاظتی از محیط داخل ، ارتباط فضای بیرون را با محیط داخل ساختمان بخوبی بر قرار کند ، مثلا امکان تابش نور به داخل یا امکان استفاده از چشم اندازها و منظر بیرون .
قیمت تمام شده نما مهم است بطوریکه نمای گرانتر قدرت خرید کمتر و دایره مصرف کنندگان آن محدودتر است.
همچنین سرعت اجرای نما هم مهم است بطوریکه زمانبر بودن اجرای نما مساویست با افزایش هزینه و افت ارزش پول ، در نتیجه در صرفه اقتصادی نقش دارد.
مهندس ولی دارای دانشنامه فوق لیسانس مهندسی معماری از دانشگاه علم و صنعت ایران ، با پروانه اشتغال بکار پایه ارشد در طراحی و نظارت . مطالبی را در ارتباط با ضوابط شهر سازی شهرداری تهران و بافت فرسوده ، طراحی معماری ، طراحی شهری وشهرسازی ، طراحی منظر ، محیط شهری و فرهنگ سازی ، زندگی و آسایش در آینده و به مرور به رشته تحریر در خواهد آمد .