X
تبلیغات
معمار و معماری ، شهر و شهرسازی و زندگی - مقدمه ای مختصر و کوتاه در طراحی شهری و شهرسازی

معمار و معماری ، شهر و شهرسازی و زندگی

نوسازی ونوگرایی و پیشگیری از فرسودگی بافت شهری و خلق محیط و منظر شهری سرزنده و با نشاط و فرهنگ ساز

بنام یگانه معمار هستی

برای اینکه مطالب مطرح شده قابل استفاده برای غیر متخصصین و همه کارفرمایان هم باشد ، سعی میکنم تا حد امکان ساده و کامل بنویسم .

 

طراحی معماری خلق فضا یا فضاهایی سرپوشیده و مسقف به نام ساختمان و یا بدون سقف و محوطه  در زمین و محلی است که بایستی به درخواست کارفرما و تابع ضوابط و الزامات خاص طرح های شهری یا روستایی و قوانین و مقررات ملی ساختمان باشد .

برای اینکه  ضوابط والزامات خاص طرح های شهری یا روستایی را متوجه شویم ، لازم است مختصری در مورد طراحی شهری  بگوییم :

برای انجام طراحی شهری یک شهر یا روستا توسط وزارت مسکن و شهرسازی یا وزارت کشور پس از طی مراحل قانونی با یک شرکت مهندسان مشاور شهرسازی و معماری قراردادی منعقد میگردد .

( برای شهرهای بزرگ بر اساس جمعیت طرح جامع ، توسط وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و تصویب و برای شهرهای کوچک و روستاها طرح هادی شهری یا روستایی ، توسط وزارت کشور تهیه و تصویب میگردد) .

گروه مهندسان مشاور در رشته های مختلف اعم از اجتماعی ، اقتصادی ، کالبدی ، و ....... نسبت به جمع آوری و تحقیق و مطالعه موارد در شهر مورد نظر اقدام و پس از تجزیه وتحلیل ، طراحی میکنند .

جمعیت ( یعنی انسانها ) مبنای مهم همه طرحهای شهری  است .

واین جمعیت ( انسانها ) الزاماً بایستی در شهر بر اساس استانداردهای محلی و بین المللی در رفاه و آسایش زندگی کنند .

و برای اینکه در رفاه و آسایش زندگی کنند ، بایستی تک تک اجزای پیکره شهری مانند شبکه معابر ، فضاهای آموزشی ، فضاهای درمانی ، فضاهای تفریحی و گردشی و پارک و فضای سبز  و تاسیسات و تجهیزات شهری و فضاهای کار و سکونت و غیره ، زنده و پویا ، به اندازه و به نسب و تناسب جمعیت شهر باشد .

در طراحی شهری جمعیت ، بر اساس وضع موجود با اعمال نرخ رشد جمعیت و مهاجرت ، در افق طرح ، ده یا پانزده ( یا بیشتر) ساله آتی را محاسبه و ملاک عمل قرار میدهند .

در طراحی بر اساس وسعت طرح ، یک شهر را به چند منطقه و هر منطقه را به چند ناحیه و هر ناحیه را به چند محله ( در مواقعی به قسمتهای کوچکتر ) ، تقسیم بندی و به فرا خور هر تقسیم بندی ، کاربری های مورد نیاز بر اساس استانداردها با مساحت مورد نیاز ، و مکان استقرار ، با شعاع دسترسی معین برای جمعیت مورد نظر طراحی میگردد .

بدین ترتیب زونهای مختلف کاربریها با مشخصات کامل مشخص و تعریف می شوند .

مثلاً :

 گفتیم ؛ به فرا خور هر تقسیم بندی ، یعنی یک سینما را در سطح یک محله نمی سازند بلکه باید در تقسیم بندی ناحیه یا منطقه در نظر گرفته شود . یا کاربری فرودگاه ، یک کاربری شهری است . یا کاربری مسکونی ، یک کاربری محله ای است . یا مثلاً شعاع دسترسی یک مدرسه ابتدایی حد اکثر 500 متر مجاز است ، یعنی یک دانش آموز دبستانی برای رسیدن به مدرسه نباید بیشتر از 500 متر فاصله طی کند . و .....

زون های مسکونی محل اسکان جمعیت شهر است و جمعیت یک شهر بر اساس وضع موجود و محاسبات توسعه و رشد شهر معین میگردد و به اندازه نیاز آن جمعیت بر اساس استانداردها سرانه های خدمات شهری مشخص و جانمایی میشود .

برای اینکه جمعیت مورد نظر را در زون های مسکونی اسکان دهند :

1-   حد نصاب تفکیک قطعات مسکونی را تعریف و مشخص میکنند .

2- برای احداث بنا ، محل احداث بنا در قطعه زمین تفکیکی را مشخص میکنند ، مثلاً میگویند محل احداث بنا در شمال قطعه زمین باشد .

3-  برای احداث بنا ، میزان سطح اشغال بنا را مشخص میکنند ، مثلاً میگویند سطح اشغال 60%  ، یعنی در آن قطعه زمین میتوانند تا 60% مساحت زمین ساختمان بسازند .

4- برای احداث بنا ، تعداد طبقات مجاز ساختمان سازی را مشخص میکنند ، مثلاً میگویند تعداد طبقات مجاز 2 ( دو ) طبقه ، یعنی در آن قطعه زمین میتوانند دو طبقه مسکونی روی یک طبقه پارکینگ ساختمان بسازند .

5- در نهایت ضوابط و مقررات لازم و خاص مورد نیاز در جهت رعایت موارد دیگری ؛ منجمله نما و منظر شهری ، رفاه و آسایش ساکنین ، موارد زیست محیطی ، رعایت مسائل بهداشتی ، رعایت نورگیریها ، رعایت ضوابط فنی و مهندسی ، رعایت قوانین ومقررات ملی ساختمان ، و غیره ، وضع میگردد .

بنا بر این با اعمال ضوابط طرح در هر قطعه مسکونی ، یعنی بدانیم مثلاً در یک قطعه زمین 200 متری ما میتوانیم 2 ( دو ) طبقه تک واحدی ساختمان بسازیم  و اگر بعد جمعیت خانوار مثلاً 4 باشد ، در هر یک از قطعات مسکونی 8 نفر زندگی خواهند کرد . و اگر در زون مسکونی یک محله از شهر مثلا ً 1500 قطعه با این ضوابط پیش بینی شده باشد ،  ( 12000 = 8 * 1500 ) جمعیت آن محله 12000 نفر پیش بینی شده است ، و برای همین تعداد جمعیت شبکه معابر و دسترسی و فضاهای خدمات شهری مانند مدرسه ، پارک کودک و غیره و غیره در نظر گرفته میشود .

پس از تصویب طرح جامع یا طرح هادی شهر توسط وزارت مسکن و شهرسازی یا وزارت کشور ، طرح جامع یا هادی مصوب جهت اجرا به شهرداری ابلاغ میشود و شهرداری ملزم به رعایت دقیق کلیه مفاد و الزامات طرح جامع یا های شهر است .

بنا بر این اگر به دستور یا ترجیح یا به هر دلیلی بدون مطالعه در محله بالا مثلاً با احداث بنا بجای دو طبقه ، سه طبقه موافقت و پروانه صادر کنند ببینیم چه اتفاقی می افتد :

در هر قطعه زمین اگر سه طبقه و هر طبقه اگر یک واحد مسکونی بسازند سه خانوار زندگی میکنند ، و اگر بعد خانوار 4 نفر باشد ( 12 = 4 * 3 ) 12 نفر زندگی خواهند کرد ، و در محله 1500 قطعه ای ما ( 18000 = 12 * 1500 ) بجای 12000 نفر 18000 نفر زندگی خواهند کرد ، در این شرایط با توجه به اینکه اراضی خدمات شهری و عرض معابر و سایر شرایط در محله ما ثابت است و امکان گسترش و افزایش ندارد ، زندگی در آنجا سخت و شرایط آسایش از بین میرود و به نسبت تصاعدی مشکلات عدیده فرهنگی و اجتماعی و بزه کاری و غیره افزایش میابد .

 

بعد از این مقدمه کوتاه و مختصر در مطلب بعدی به ضوابط و مقررات شهرسازی شهرداری تهران برای طرح های مسکونی می پردازیم .

+ نوشته شده در  شنبه سی ام آبان 1388ساعت 20:25  توسط مهندس ولی  |